ΠOΣΟ ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΗ ΗΤΑΝ Η ΠΛΗΜΜΥΡΑ ΤΗΣ ΒΑΛΕΝΘΙΑ;

Του Σταυρου Αλεξανδρη 

Πιθανά, οι κλιματολάγνοι, θεωρήσουν την πρόσφατη πλημύρα του ποταμού Turia ο οποίος έχει εκτραπεί από το 1963 από την φυσική του κοίτη, ως την μεγαλύτερη πλημμύρα που έχει συμβεί μετά τον τον «Κατακλυσμό του Νώε»!

Στις ημέρες μας, είναι κοινή αντίληψή ότι η περιβόητη κλιματική κρίση, αποτελεί τον μοναδικό ένοχο για την απόδοση των αιτιών για οποιαδήποτε φυσική καταστροφή και όχι μόνο. Αποτελεί την εύκολη απάντηση των πολιτικών και του περίγυρου τους, ώστε να απενοχοποιούν τις πράξεις τους, να δικαιολογούν την ανικανότητα τους και να αποποιούνται τις ευθύνες τους. Στον περίγυρο βέβαια συμμετέχει μερίδα επιστημόνων και δημοσιογράφων, που ενισχύουν αυτή την άποψη.

Ωστόσο το καταστροφικό αποτέλεσμα ενός φυσικού φαινομένου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ισχύ και την δυναμική που εκδηλώνεται, αλλά κυρίως από την απώλειας της ανθρώπινης ζωής, την απώλεια κατοικίδιων και παραγωγικών ζώων, καθώς και την καταστροφή της ιδιωτικής περιουσίας και των κοινωνικών υποδομών που πλήττονται στην περιοχή. Για παράδειγμα ένας ισχυρός σεισμός με επίκεντρο μια θαλάσσια περιοχή, προκαλεί αρκετά μικρότερη καταστροφή από ένα σεισμό μικρότερης ισχύος, με επίκεντρο πλησίον μιας αστικής περιοχής. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τις πλημμύρες.

Πόσο συχνή είναι η αιτία που προκάλεσε την ραγδαία βροχόπτωση στην Βαλένθια;

Ένα φυσικό καιρικό φαινόμενο που συχνά πλήττει την Ισπανία, αλλά και την Νότια Γαλλία, συνήθως κατά τους φθινοπωρινούς μήνες, δεν αποτελεί ένα ανεξήγητο φαινόμενο. Το φαινόμενο αυτό είναι τόσο συχνό που έχει αποκτήσει το δικό του ακρωνύμιο “DANA”- Depresion Aislada en Niveles Altos (Απομονωμένη Κατάθλιψη ή Κατάπτωση σε Υψηλά Επίπεδα). Το φαινόμενο εμφανίζεται συχνά κατά τη διάρκεια της φθινοπωρινής περιόδου, όπου η παρουσία θερμού ανερχόμενου αέρα κοντά στην επιφάνεια, τροφοδοτείται από υπερβολική υγρασία, προερχόμενη από την ακόμη θερμή Μεσόγειο Θάλασσα την εποχή αυτή. Η θερμή ανερχόμενη υγρή μάζα αέρα συναντά ξαφνικά εισβολή ψυχρού αέρα στην ανώτερη ατμόσφαιρα προερχόμενη από τις πολικές περιοχές, με συνέπεια την πρόκληση ξαφνικών ραγδαίων κατακρημνισμάτων. Αυτό το γεγονός οδηγεί σε αυτό που στην μετεωρολογία αποκαλείται «σύστημα αποκοπής» (a cut-off system) με αρκετά χαμηλές ατμοσφαιρικές πιέσεις που επιμένουν για λίγες ημέρες περιστρεφόμενες πάνω από μια περιοχή.

Πόσο συχνές είναι οι πλημύρες στην Βαλένθια;

Η Βαλένθια έχει υποστεί αρκετές σοβαρές πλημμύρες κατά τη διάρκεια των τελευταίων 700 χρόνων, λόγω κυρίως των ισχυρών βροχοπτώσεων που προκαλούσε συχνά την υπερχείλιση του ποταμού Τουρία. Από το 1321 υπολογίζεται ότι έχουν καταγραφεί 75 πλημμύρες οι οποίες σημειώθηκαν τα τελευταία 750 χρόνια. Οι πιο σημαντικές πλημμύρες στην ιστορία της πόλης είναι οι πλημμύρες των ετών 1403, 1517, 1776, 1897,1949. Την μεγάλη Πλημμύρα του 1957 διαδέχθηκαν οι πλημμύρες του 1982, 2000, και 2007 μικρότερης έκτασης σε σχέση με το 1957. Η καταστροφική πλημμύρα του 1957 (14 Οκτωβρίου 1957), προκάλεσε τον θάνατο 84 ανθρώπων.

1957. Κυβερνητικό πλάνο για την αντιμετώπιση της πλημμύρας

Η υπερχείλιση του ποταμού Τουρία κατά την διάρκεια της πλημμύρας του 1957 απέρριψε έως και 390 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού από την πόλη! Για να αντιμετωπισθεί αυτή η κατάσταση η δικτατορική κυβέρνηση του Francisco Franco αποφάσισε ένα σχέδιο εκτροπής της φυσικής κοίτης του ποταμού προς τα νότια, δημιουργώντας ένα νέο τεχνητό κανάλι εκτροπής μήκους 12.5 χιλιομέτρων με κεκλιμένα πρανή και πλάτος βάσης 250, για την προστασία της πόλης από τις συχνές ακραίες πλημμύρες. Το τεχνικό έργο ολοκληρώθηκε στην δεκαετία του 60. Ήταν το καθοριστικό γεγονός που οδήγησε σε ριζικές αλλαγές την υδραυλική υποδομή της πόλης, η οποία περιλαμβάνει πλέον το γνωστό πάρκο Jardín del Turia που καταλαμβάνει όλη την παλιά φυσική κοίτη του ποταμού Τουρία.

Όπως φάνηκε, το τεχνικό έργο του 1963 δεν ήταν αρκετό το αποφευχθεί η τραγωδία της Βαλένθια.