Σάββατο 11 Ιουλίου 2026
Γιατί καίγονται τα ΚΔΑΥ;
Παρασκευή 16 Δεκεμβρίου 2022
Ημερίδα “Μεταβάσεις προς τη Βιώσιμη Διαχείριση Απορριμμάτων σε επίπεδο Δήμων”
https://www.youtube.com/watch?v=DLlT2kTQRb8
Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2020
Η εύφλεκτη «μεταμόρφωση» της ανακύκλωσης και η Κίνα

Δευτέρα 31 Αυγούστου 2020
Οι θέσεις της Ελληνικής Εταιρίας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων για το νέο ΕΣΔΑ
To νέο ΕΣΔΑ αποτελεί μια προσπάθεια ταχείας μετάβασης από
το γραμμικό μοντέλο κατανάλωσης στο οποίο η χώρα μας είναι εγκλωβισμένη
δεκαετίες με αποτέλεσμα ποσοστά διάθεσης με ταφή της τάξης του 80%, προς
το κυκλικό μοντέλο που έχει κύριο στόχο και αποτέλεσμα αφενός την
μεγιστοποίηση της επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης υλικών (άνω του
65% το 2035) και αφετέρου την ελαχιστοποίηση της ταφής (κάτω από 10%).
Στην
προσπάθεια αυτή, για την επίτευξη των εθνικών στόχων σύμφωνα και με τη
νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι αναγκαία η προώθηση στο μέγιστο
δυνατό της διαλογής στην πηγή και αφού εξαντληθούν όλα τα περιθώρια
είναι απαραίτητη συμπληρωματικά και η ενεργειακή αξιοποίηση. Για το
σκοπό αυτό είναι απαραίτητος ένας κεντρικός εθνικός σχεδιασμός με σαφή
κατεύθυνση για την επίτευξη οικονομιών κλίμακας, και την παρακολούθηση
υλοποίησης τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, ενώ τα ΠΕΣΔΑ
θα εξειδικεύουν την υλοποίηση όλων των δράσεων και των υποδομών κάθε
Περιφέρειας.
Ωστόσο για να γίνει αυτή η μετάβαση με επιτυχία είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ληφθούν υπ' όψη τα ακόλουθα:
1) Πρόληψη Παραγωγής Αποβλήτων
Στο νέο ΕΣΔΑ δεν
τίθεται στόχος για ξεκάθαρη μείωση της κατά κεφαλήν παραγωγής σε
σημαντικούς τομείς όπως η σπατάλη τροφίμων (η ΕΕ με σειρά μελετών
φαίνεται να καταλήγει σε στόχο μείωσης 30%).
Επιπρόσθετα το θέμα της
παραγωγής αποβλήτων για το 2025 και το 2030 θα πρέπει να εκτιμηθεί με
μεγαλύτερη τεκμηρίωση βασιζόμενη σε μελέτες-εκτιμήσεις διεθνών
οργανισμών για την εξέλιξη του τουρισμού και σε κάθε περίπτωση θα πρέπει
να στοχεύσουμε στην κατά κεφαλή μείωση παραγωγής αποβλήτων στις
τουριστικές εγκαταστάσεις, καθώς πέραν του προφανούς περιβαλλοντικού
οφέλους θα μειώσει και τα κόστη των τουριστικών επιχειρήσεων. Επίσης για
να αξιολογηθεί ολοκληρωμένα το νέο ΕΣΔΑ θα έπρεπε να συνυποβληθεί για
διαβούλευση με το Εθνικό Σχέδιο Πρόληψης Παραγωγής Αποβλήτων κάτι που
δεν έχει γίνει έως σήμερα.
2) Επαναχρησιμοποίηση, Επισκευή, Ανακύκλωση με προτεραιότητα στη διαλογή στην πηγή
Στο
νέο ΕΣΔΑ, δεν φαίνεται να προτείνεται η καθολική χωριστή συλλογή σε 4
διακριτά ρεύματα (χαρτί, πλαστικό, μέταλλο, γυαλί). Η ανωτέρω απαίτηση
είναι πλέον υποχρεωτική από τις νέες οδηγίες της ΕΕ ενώ η ανάμικτη
χωριστή συλλογή (π.χ. όπως σήμερα 1 μπλε κάδος με 2-4 ρεύματα)
επιτρέπεται μόνο κατ' εξαίρεση σε λιγότερα ρεύματα με απόλυτη
αιτιολόγηση (π.χ. σε απομακρυσμένες περιοχές). Γι' αυτό το λόγο τα ΣΕΔ
θα πρέπει να προσαρμοστούν άμεσα σε αυτή την απαίτηση.
Επιπρόσθετα απαιτείται:
Α) Ο εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων ΚΔΑΥ
παλαιάς τεχνολογίας και συμπληρωματικά η αξιοποίηση των τμημάτων
Μηχανικής Διαλογής των ΜΕΑ συμμίκτων ώστε να λειτουργούν και ως ΚΔΑΥ, με
αποτέλεσμα να μπορούν να διαλέγουν σε διαφορετικές ποιότητες τα χωριστά
συλλεχθέντα ανακυκλώσιμα.
Β) Η δημιουργία δικτύου πράσινων σημείων
ανά Δήμο και διαδημοτικών κεντρικών πράσινων σημείων (π.χ. ανά
Περιφερειακή Ενότητα) για να λειτουργεί ως Logistics center για την
προώθηση υλικών στην αγορά.
3) Διαλογή στην πηγή Βιοαποβλήτων-Κομποστοποίηση-Αναερόβια Χώνευση
Η
ΔσΠ Βιοαποβλήτων δεν έχει εφαρμογή χωρίς την ύπαρξη μονάδων (ΜΕΒΑ)
υποδοχής, επεξεργασίας (κομποστοποίησης ή αναερόβιας χώνευσης), οι
οποίες θα πρέπει να επιδιώκεται να είναι κοντά στα κέντρα παραγωγής για
να είναι περισσότερο οικονομικά βιώσιμη η αποκομιδή και μεταφορά των
βιοαποβλήτων. Επίσης επειδή η οικονομικά βιώσιμη διαλογή στην πηγή είναι
κλειδί για την επιτυχία απαιτείται να υπάρξουν κατευθύνσεις για έξυπνα
συστήματα αποκομιδής είτε επί των απορριμματοφόρων είτε επί των καφέ
κάδων που θα μετρούν την ποσότητα και θα καθορίζουν την συχνότητα και τα
βέλτιστα δρομολόγια αποκομιδής με αποτέλεσμα την σημαντική (έως και
50%) εξοικονόμηση χρόνου, ανθρώπινων πόρων, εξοπλισμού και καυσίμων.
4) Επεξεργασία Συμμίκτων ΑΣΑ – Παραγωγή δευτερογενών προϊόντων
Είναι
θετικό που η αρμόδια ΓΓ ΥΠΕΝ συντονίζει αποτελεσματικά τις διαδικασίες
για την έγκαιρη υλοποίηση του δικτύου των νέων ΜΕΑ που βρίσκονται σε
στάδιο κατασκευής, δημοπράτησης ή τελικής ωρίμανσης. Είναι θετικό επίσης
ότι η μελέτη του ΕΣΔΑ είναι αναλυτική σε πολλά σημεία. Η αναφορά όμως
στο παράρτημα του ΕΣΔΑ με απόλυτη ακρίβεια στον αριθμό, στη θέση, στη
δυναμικότητα και τα ισοζύγια μάζας των ΜΕΑ, στερεί την απαραίτητη
ευελιξία στην ωρίμανση και μπορεί να δημιουργήσει γραφειοκρατικές
εμπλοκές στην αδειοδότηση τους αλλά και στην ευελιξία προσαρμογής τους
στη συνέχεια. Επίσης μπορεί να οδηγήσει σε διαδικαστικά προβλήματα
έγκρισης και υλοποίησης τους.
Περαιτέρω για την αποτελεσματική λειτουργία των ΜΕΑ θα έπρεπε ο ΕΣΔΑ
να συνοδεύεται από τις ακόλουθες μελέτες (ή κατ' ελάχιστον να
προβλεφθούν να γίνουν προ της έναρξης της νέας προγραμματικής περιόδου
ΕΣΠΑ 2021-2027):
A) Μελέτη, για την δυνατότητα απορρόφησης του CLO
και σε βάθος 15ετίας ή 10ετίας (ήτοι 2035 που είναι και το έτος ορόσημο
της ΕΕ για το στόχο 10% ταφής ή 2030 που είναι το έτος για το ίδιο
ορόσημο με βάση το ΕΣΔΑ) με στοιχεία από ΥΠΕΝ (Δ/νση Μεταλλείων) και από
την αγορά (μεταλλευτικές επιχειρήσεις) ως υλικό αποκατάστασης τοπίου
ή/και για ενεργειακή αξιοποίηση.
B) Επιχειρησιακό σχέδιο (master
plan) για την ενεργειακή αξιοποίηση απορριμματογενών καυσίμων και
υπολειμμάτων σε βάθος 15ετίας ή 10ετίας (ήτοι 2035 που είναι και το έτος
ορόσημο της ΕΕ για το στόχο 10% ταφής ή 2030 που είναι το έτος για το
ίδιο ορόσημο με βάση το ΕΣΔΑ) και πάντα με βάση τις προτεραιότητες της
ΕΕ. To επιχειρησιακό σχέδιο θα προτείνει τη βέλτιστη λύση που θα πρέπει
να περιλαμβάνει τις επιλογές, τόσο της αξιοποίησης της υφιστάμενης
εγχώριας βιομηχανίας π.χ. συνεπεξεργασία στην τσιμεντοβιομηχανία όσο και
της ενεργειακής αξιοποίησης (WtE) από νέες μονάδες συμπαραγωγής
ηλεκτρικής ενέργειας-θερμότητας. Οι λύσεις αυτές μπορούν να είναι
συμπληρωματικές στη χώρα μας όπως και στις περισσότερες χώρες της ΕΕ.
Για το σκοπό αυτό το επιχειρησιακό σχέδιο θα λάβει υπόψιν την
κατευθυντήρια οδηγία της ΕΕ για τον ρόλο της ενεργειακής αξιοποίησης
στην κυκλική οικονομία ειδικά για χώρες με υψηλά ποσοστά ταφής. Θα
εξετάζει το κόστος παραγωγής, μεταφοράς & διαχείρισης από τελικούς
αποδέκτες των απορριμματογενών καυσίμων και υπολειμμάτων τις αναγκαίες
επενδύσεις & τρόπους χρηματοδότησης κατά περίπτωση, τα παράπλευρα
οφέλη (μείωση κόστους ταφής, μείωση εκπομπών CO2 κλπ.), την έρευνα
αγοράς για ποσοτικές/ποιοτικές απαιτήσεις απορρόφησης από τη βιομηχανία
και τις νέες μονάδες WtE, την ανάλυση για την εξασφάλιση ενός βιώσιμου
κόστους από τους ΦΟΔΣΑ κλπ. Στόχος του επιχειρησιακού σχεδίου θα πρέπει
να είναι η παραγωγή μιας ελάχιστης ποσότητας εναλλακτικών καυσίμων σε
εθνικό επίπεδο και ο επιμερισμός της ανά Περιφέρεια ενώ τα ΠΕΣΔΑ στη
συνέχεια θα διανέμουν την παραγωγή SRF\RDF σε επίπεδο ΜΕΑ.
Το τελικό
επιχειρησιακό σχέδιο, πρέπει να προωθεί τη συμπληρωματικότητα των λύσεων
και να εκπονηθεί πριν την έγκριση των νέων ΠΕΣΔΑ.
Με βάση τα
αποτελέσματα των ανωτέρω μελετών, μπορεί να μετατραπούν και οι
υφιστάμενες ΜΕΑ – όσες απαιτούνται – από παραγωγή CLO σε εναλλακτικά
καύσιμα.
O ορισμός των ρευμάτων των βιομηχανικών αποβλήτων που
δύνανται να αποτελέσουν δευτερογενή α' ύλη ή και εναλλακτικό καύσιμο από
βιομηχανικές εγκαταστάσεις ανά την επικράτεια τηρώντας την ισχύουσα
νομοθεσία και τις αντίστοιχες βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές καθώς και o
καθορισμός των τεχνικών προδιαγραφών για τη χρήση των ανόργανων
αποβλήτων βιομηχανικής προέλευσης ως δευτερογενών υλικών είναι σημαντικό
να διευκρινιστεί πως θα πραγματοποιείται σύμφωνα πάντα με διεθνή
πρότυπα αλλά και την κείμενη νομοθεσία.
5) Διάθεση υπολειμμάτων στους ΧΥΤΥ
Στο νέο ΕΣΔΑ
θα πρέπει να είναι σαφές ότι περιοχές με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (π.χ.
μικρά νησιά) που δεν έχουν την κατάλληλη κλίμακα για λειτουργία ΧΥΤΥ, θα
έχουν ειδικό στόχο χωριστής συλλογής και ανάκτησης καθαρών υλικών (π.χ.
χαρτί, πλαστικό, μέταλλο, γυαλί, βιοαπόβλητα κοκ) και τα υπολειμματικά
σύμμεικτα δύναται να υπόκεινται σε ταφή ανεπεξέργαστα δηλαδή σε μικρούς
ΧΥΤΑ, χωρίς να αποκλείεται η δυνατότητα ΧΥΤΥ καθώς η πρόοδος νέων
τεχνολογιών μπορεί να δώσει λύσεις εφαρμοσμένες μικρότερης κλίμακας έως
το 2030.
Επίσης, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι ενώ ως πολιτική
βούληση είναι σημαντικό ο στόχος του 10% ταφής να τεθεί 5 έτη νωρίτερα
(το 2030) από τον προβλεπόμενο χρόνο της ΕΕ (το 2035), υπάρχει ο
κίνδυνος σε περίπτωση αστοχίας (πχ 30% αντί για 10%) οι νέοι /επεκτάσεις
ΧΥΤΥ να κορεστούν νωρίτερα προ του 2030, με ανυπολόγιστη ζημιά καθώς
πέραν του ότι θα απαιτηθούν επιπλέον χρήματα από το Εθνικό ΠΔΕ, σε
περίπτωση αδυναμίας επέκτασης λόγω τεχνικών περιορισμών, να έχουμε
αναβίωση Χωματερών (ΧΑΔΑ) με νέα εθνικά πρόστιμα. Γι' αυτό ο σχεδιασμός
των νέων/επεκτάσεων ΧΥΤΥ θα πρέπει να γίνει με συντελεστή ασφάλειας
επιπλέον 5 ετών (δηλαδή το 2035 10%).
6) Χρηματοδοτικά θέματα
Στο νέο ΕΣΔΑ οι αναφορές
σε εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης θα πρέπει να είναι συγκεκριμένες
ανά είδος έργου και όχι να μην υπάρχουν γενικεύσεις (π.χ. ΣΔΙΤ) που
οδηγούν σε συμπεράσματα ότι με ένα εργαλείο θα καλυφθούν όλες οι
ανάγκες.
Ενδεικτικά αναφέρουμε, την ανάγκη αναφοράς στον ΕΣΔΑ σε
εκτιμώμενα ποσά και παραδείγματα έργων προς χρηματοδότηση για
χρηματοδοτήσεις που καλύπτονται από:
– υποχρεώσεις των παραγωγών στο
πλαίσιο «Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού» από ΣΕΔ (κάδοι, οχήματα,
ευαισθητοποίηση, καθαρισμοί ακτών)
– επιδοτήσεις προερχόμενες από
ειδικά τέλη/εισφορές που έχουν θεσπιστεί από την πολιτεία (πχ
περιβαλλοντική εισφορά κυκλικής οικονομίας, κλπ.)
– επιδοτήσεις προερχόμενες από το νέο ΕΣΠΑ πρόγραμμα ΥΜΕΠΕΡΑΑ με βάση τις επιλέξιμες δράσεις
– χρηματοδοτικά κίνητρα προς τις ιδιωτικές επιχειρήσεις μέσα από το ΕΠΑΝΕΚ για τις ΜΜΕ
– ειδικές επιδοτήσεις προς τα Πανεπιστήμια και την Καινοτομία μέσα από προγράμματα ΕΣΠΑ πχ Ερευνώ-Καινοτομώ
–
τις (δανειακές/κεφαλαιακές) χρηματοδοτήσεις από 3ους είτε στην μορφή
μεγάλης κλίμακας έργων με το ειδικό πλαίσιο ΣΔΙΤ είτε στην μορφή
μικρότερης κλίμακας χωρίς το ειδικό πλαίσιο ΣΔΙΤ.
– Μείωση ΦΠΑ στις συσκευασίες που χρησιμοποιούν rPet.
7) Διάφορα συναφή Θέματα
Για την υλοποίηση του νέου ΕΣΔΑ απαιτείται να υπάρξουν προβλέψεις για:
–
Ενίσχυση του προσωπικού των ΟΤΑ με κατάλληλες ειδικότητες κατάλληλου
αριθμού, ειδικοτήτων (πχ υπεύθυνος οργάνωσης χωριστής συλλογής,
υπεύθυνος ευαισθητοποίησης, οδηγοί για την χωριστή συλλογή, υπάλληλος
πράσινου σημείου κοκ). Το καθεστώς ενίσχυσης με προσωπικό δεν θα πρέπει
να υπόκειται σε δημοσιονομικούς περιορισμούς, λόγω του ότι αποτελεί
ανταποδοτική υπηρεσία.
– Υλοποίηση Εθνικών, Περιφερειακών και
Δημοτικών Εκστρατειών Ενημέρωσης, Ευαισθητοποίησης με επιβράβευση των
πολιτών που ανακυκλώνουν, το οποίο θα έχει ειδικό χρηματοδοτικό πλαίσιο
σε ετήσια βάση.
– Το τέλος ταφής χρειάζεται να λειτουργήσει άμεσα ως
ισχυρό αντικίνητρο. Πολύ σημαντική αλλαγή είναι η διεύρυνση του πεδίου
εφαρμογής της περιβαλλοντικής εισφοράς – που αποτελεί θετικό μέτρο – και
στα υπολείμματα των ΜΕΑ/ΜΕΒΑ, ώστε να ενθαρρύνονται λύσεις ΔσΠ και
υψηλής ανάκτησης/χαμηλού υπολείμματος σύμφωνα με τις νέες οδηγίες ΕΕ
περί περιορισμού της ταφής στο 10%. Το τέλος ταφής θα πρέπει:
o Να αφορά στο σύνολο των αποβλήτων που οδηγούνται σε ΧΥΤΑ-ΧΥΤΥ
o
Το ύψος του να καθοριστούν λαμβάνοντας υπόψη τα πραγματικά κόστη των
εναλλακτικών στην ταφή τρόπων διάθεσης και αντίστοιχο τουλάχιστον με τον
ευρωπαϊκό μέσο όρο.
o Να εφαρμοστεί κατά τον ίδιο τρόπο σε όλη τη χώρα.
– Θεσμοθέτηση του πληρώνω όσο πετάω με εξειδίκευση για το πώς θα εφαρμοστεί.
–
Προώθηση της εφαρμογής συστημάτων επιβράβευσης ανακύκλωσης (reward as
you recycle) από πλευράς Δήμων με τελικούς ωφελούμενους τους
πολίτες/επιχειρήσεις που ανακυκλώνουν στην πηγή.
– Επανασχεδιασμός
των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης π.χ. συσκευασιών ώστε να
βελτιωθεί η ανταποδοτικότητα των εισφορών των υπόχρεων προς όφελος της
κοινωνίας και της οικονομίας.
– Εφαρμογή συστήματος
εγγύησης-επιστροφής (Deposit – Refund System) κατόπιν τεχνοοικονομικής
μελέτης εφαρμογής για τη διασφάλιση της μέγιστης δυνατής χωριστής
συλλογής για τις πλαστικές φιάλες έως τριών λίτρων και περαιτέρω
διερεύνηση για μεταλλικές και γυάλινες συσκευασίες. Το σύστημα για να
είναι βιώσιμο πρέπει να είναι ενιαίο, κεντρικό και υποχρεωτικό σύστημα
(όχι πολλά διαφορετικά).
– Η επίτευξη ανακύκλωσης, δηλαδή επιτυχούς
επαν-εισαγωγής ανακυκλώσιμων υλικών από τα απόβλητα στον παραγωγικό
κύκλο, ως δευτερογενών πρώτων υλών, πρέπει να υπολογίζεται (ανά υλικό)
με βάση τις ροές ανακυκλώσιμων υλικών που αποδεδειγμένα καταλήγουν για
ανακύκλωση στη βιομηχανία και μπορούν να αξιοποιηθούν, σύμφωνα με τις
προβλέψεις της απόφασης 2019/1004 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τυχόν
προσμείξεις που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν προς ανακύκλωση, θεωρούνται
απόβλητα και τυγχάνουν περαιτέρω διαχείρισης (ενδεχόμενη ενεργειακή
αξιοποίηση ή διάθεση με ταφή) με ευθύνη παραγωγού και οικονομική
διαχείριση του ΣΕΔ ή του όποιου άλλου αρμόδιου φορέα.
– Όσον αφορά
στα Εθνικά πρόστιμα για τους εν ενεργεία ΧΑΔΑ το στοίχημα είναι η
εξάλειψη τους με ταυτόχρονη δημιουργία υποδομών ασφαλούς διάθεσης και
κυρίως με απαρέγκλιτη τήρηση της νομοθεσίας & επιβολής προστίμων
προς τους εκάστοτε υπαιτίους αν επιχειρηθεί να δημιουργηθούν νέοι.
– Όσον αφορά στα Γεωργοκτηνοτροφικά απόβλητα να συμπεριληφθεί η ενεργειακή αξιοποίηση στις εναλλακτικές λύσεις διαχείρισης τους.
–
Σε σχέση με τα ιστορικά αποθηκευμένα απόβλητα, πρέπει να συμπληρωθεί το
σχέδιο διαχείρισης με την πρόβλεψη να θεωρείται ότι στο τέλος του 2023
τελούν σε διαδικασία απομάκρυνσης και απόβλητα της κατηγορίας αυτής τα
οποία παραμένουν αποθηκευμένα, ωστόσο οι υποδομές διαχείρισης που θα τα
υποδεχθούν βρίσκονται (στις 31/12/2023) σε διαδικασία κατασκευής και με
προβλεπόμενο χρόνο ολοκλήρωσης το αργότερο μέχρι 30/06/2024.
Συνολικά
προτείνεται η σύσταση Ομάδας Διακυβέρνησης (πολύ-επίπεδη διακυβέρνηση)
με στόχο να διασφαλίζεται η αποτελεσματική εφαρμογή των προβλεπόμενων
δράσεων, να επιβάλλει τις απαραίτητες διορθώσεις για την ευθυγράμμιση
των ΠΕΣΔΑ αλλά και να διευκολύνεται η συνεργασία μεταξύ εμπλεκόμενων
φορέων είτε του δημοσίου είτε και του ιδιωτικού τομέα.
Τα ανωτέρω αποτελούν τα εποικοδομητικά μας σχόλια με τα μέχρι σήμερα
δεδομένα. Για να μπορέσουμε να έχουμε ολοκληρωμένη εικόνα απαιτείται να
τεθούν σε διαβούλευση :
A) και να νομοθετηθούν άμεσα όλες οι οδηγίες
ΕΕ του πακέτου της κυκλικής οικονομίας (οδηγία πλαίσιο για τα απόβλητα,
ταφή και τις συσκευασίες) και
B) το νέο Εθνικό Σχέδιο Πρόληψης Παραγωγής Αποβλήτων.
Επίσης
θεωρούμε ότι πρέπει να δοθεί ο χρόνος σε όλους τους φορείς
παραγωγικούς, επιστημονικούς, κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς να εκφράσουν
τις απόψεις τους και ως εκ τούτου, η διαβούλευση θα πρέπει να
συνεχιστεί και μετά τις 25/8/20 με συζήτηση και στο Εθνικό Συμβούλιο
Κυκλικής Οικονομίας με γνώμονα την εξασφάλιση της προώθησης της κυκλικής
οικονομίας και μέσω του ΕΣΔΑ.
Τρίτη 25 Αυγούστου 2020
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ “ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ” ΓΙΑ ΤΟ ΕΣΔΑ
Η Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου θεωρεί την συγκεκριμένη διαβούλευση ως μία ανείπωτη παρωδία, που μοναδικός της σκοπός είναι να εξαπατήσει τους άμεσους ενδιαφερομένους, τους πολίτες δηλαδή και να εξυπηρετήσει μια ανήθικη και χυδαία κάστα που λυμαίνεται το δημόσιο συμφέρον και τη δημόσια υγεία. Αν και προσχηματική λοιπόν η “διαβούλευση”, εντούτοις αποφασίσαμε να καταθέσουμε αυτήν την παρέμβαση, για λόγους ηθικούς και ιστορικούς.
Ως μια γενική παρατήρηση είναι ότι ενώ οι αρμόδιες ελληνικές αρχές, και δη η γενική γραμματεία του ΥΠΕΝ για τη διαχείριση αποβλήτων, δήλωσαν ότι το διάστημα 60 ημερών δεν ήταν αρκετό για να απαντήσουν εγκαίρως για το έργο της Πελοποννήσου, το οποίο φανταζόμαστε είχαν σχεδιάσει σχολαστικά, για το εν λόγω ζήτημα ως εκ θαύματος θεωρούν πως μια προθεσμία 20 ημερών και μάλιστα μέσα στον Δεκαπενταύγουστο αρκεί για τη δημόσια διαβούλευση του εθνικού σχεδίου, ενός κειμένου 729 σελίδων, που θα καθορίσει τη διαχείριση στερεών αποβλήτων για τα επόμενα 30-40 έτη. Και μόνο αυτό το στοιχείο για εμάς “βρωμάει μπαρούτι” και διαφαίνεται η ύπουλη προσπάθεια της κυβέρνησης να “πιάσει στον ύπνο” την ελληνική κοινωνία, ώστε να υλοποιήσει καταστροφικές πρακτικές, αυτές της καύσης και της ιδιωτικοποίησης στο πεδίο-”χρυσωρυχείο” της διαχείρισης των αποβλήτων, που αποδεικνύεται να αποτελεί μία από τις επικερδέστερες επιχειρήσεις μετά τη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων.
Υπερθεματίζουμε τις θέσεις του WWF (https://bit.ly/34w7UtR) καθώς και του Δυτικού Μετώπου (https://bit.ly/3j8audz) αναφορικά με τη λανθασμένη και συντηρητική στροφή του νέου ΕΣΔΑ σε σχέση με το υφιστάμενο ΕΣΔΑ. Αντί να προηγηθεί μία αξιολόγηση του ΕΣΔΑ του 2015, ώστε να εκτιμηθούν οι λόγοι της μη υλοποίησης των στόχων του από την προηγούμενη κυβέρνηση, η σημερινή κυβέρνηση, το συγκαλύπτει γιατί προφανώς την εξυπηρετεί και επιπροσθέτως, το χρησιμοποιεί ως άλλοθι για να αφαιρέσει από αυτό τα πιο σημαντικά θετικά στοιχεία αντί για να το βελτιώσει. Είναι φυσικό βέβαια, αφού και οι δύο κυβερνήσεις προτάσσουν τα εργολαβικά συμφέροντα πάνω από το δημόσιο συμφέρον και τη δημόσια υγεία. Και να δικαιολογήσουμε αυτή μας τη θέση αναφορικά με τους δύο αυτούς άξονες, το δημόσιο συμφέρον (1) και τη δημόσια υγεία (2) με τα παρακάτω επιχειρήματα:
1. Το νομοσχέδιο γενικεύει και επιβάλλει τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων από ιδιώτες εργολάβους, που για την ώρα διαχειρίζονται οι ΟΤΑ και οι διαδημοτικοί φορείς διαχείρισης.. Σε λίγα χρόνια ο τομέας αυτός θα ελέγχεται απόλυτα από ιδιωτικά συμφέροντα και θα χαθεί ο σημερινός δημόσιος χαρακτήρας του. Αυτό θα έχει δύο δυσμενή αποτελέσματα: α) αύξηση του κόστους που θα μεταπηδήσει στους δημότες και β) επιδείνωση των συνθηκών εργασίας και των αμοιβών για τους εργαζόμενους. Είναι ύποπτο το γεγονός ότι στο νέο ΕΣΔΑ δεν αναφέρεται το κόστος που θα κληθούν να πληρώνουν οι πολίτες, καθώς και στους τρόπους που θα χρηματοδοτηθούν οι πολλές επενδύσεις που θα απαιτηθούν. Δεν αναφέρεται επίσης το κόστος που θα επωμισθούν οι δύο φορές άτυχοι πολίτες που στις περιφέρειές τους θα προκριθεί η καύση απορριμμάτων αντί της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης. Σύμφωνα με το WWF το κόστος λειτουργίας των μονάδων καύσης θα είναι της τάξης των 150-200€ ανά τόνο εισερχόμενων απορριμμάτων. Επιπλέον, το κόστος ανά τόνο σκουπιδιών θα ανέβει σε όσες περιοχές θα υπάρχουν εργοστάσια μηχανικής επεξεργασίας, δηλ. παντού.
2. Είναι γεγονός ότι το νέο ΕΣΔΑ επιδιώκει την επίτευξη των στόχων του κυρίως μέσω της καύσης αποβλήτων, η οποία συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων αποβλήτων (ΜΕΑ) και ενός δικτύου μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης (συμπεριλαμβανομένων των τσιμεντοβιομηχανιών), που θα χρησιμοποιούν υπολείμματα επεξεργασίας αποβλήτων ή/και δευτερογενή καύσιμα. Είναι επίσης γεγονός ότι τα προηγμένα ευρωπαϊκά κράτη θέτουν νέους στόχους αναφορικά με τα ποσοστά ανακύκλωσης και μείωσης ταφής, ενώ ταυτόχρονα σταδιακά τείνουν να καταργήσουν την καύση αποβλήτων ως ανταγωνιστική πρακτική της ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης. Είναι γνωστές οι διεθνείς επιδημιολογικές μελέτες και επιστημονικές έρευνες (ενδεικτικά οι πιο πρόσφατες: https://bit.ly/2UsslRJ, https://bit.ly/2y1RICz, https://www.mdpi.com/1660-4601/17/6/1919) που παρουσιάζουν την αύξηση κινδύνου νοσηρότητας και θνησιμότητας όσων διαμένουν κοντά σε μονάδες καύσης αποβλήτων/εναλλακτικών καυσίμων. Όταν αναφερόμασταν στις θανατηφόρες επιπτώσεις της καύσης απορριμμάτων, ο κ. Φάμελλος μας προέτασσε το επιχείρημα ότι δεν πρόκειται για μικτά απόβλητα αλλά για το υπόλειμμα της ανακύκλωσης. Τώρα, καταρρίπτεται κι αυτό το πρόσχημα της κυβέρνησης και μιλάμε για κάθε είδους απόβλητο που θα έχει υποστεί κάποια επεξεργασία στις ΜΕΑ με ασύλληπτες επιπτώσεις για τη δημόσια υγεία.
Ως γνωστόν, η Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου κατά της καύσης σκουπιδιών από την ΑΓΕΤ έχει σχεδιάσει πρόταση ορθολογικής διαχείρισης απορριμμάτων, η οποία βασίζεται στην παραγωγή μηδενικών αποβλήτων Zero Waste), σύμφωνα με την οποία τέτοιου είδους σχέδια δεν έχουν θέση.
Ρητή πρόταση της Επιτροπής είναι να επενδυθούν κεφάλαια τόσο στην κατασκευή μικρών μονάδων ανακύκλωσης των υλικών (πχ πλαστικού, γυαλιού, χαρτιού, οργανικής ύλης) δηλαδή μετατροπής των υλικών αυτών σε επαναχρησιμοποιούμενες πρώτες ύλες, όσο και στη διαλογή στην πηγή, στη δημιουργία πράσινων σημείων και στην εκπαίδευση των πολιτών. Σύμφωνα με την παραπάνω πρόταση της Επιτροπής, οι πλαστικές συσκευασίες που θα συλλέγονται χωριστά από τον Δήμο, θα πηγαίνουν στο εργοστάσιο ανακύκλωσης πλαστικού, που θα τις μετατρέπει σε πρώτη ύλη για κατασκευή νέων πλαστικών συσκευασιών. Με αυτόν τον τρόπο θα γίνεται εξοικονόμηση φυσικών πόρων, που θα απαιτούνταν για παραγωγή πρώτων υλών, γεγονός που θα συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας και δη, στη μείωση παραγωγής αερίων του θερμοκηπίου και άρα της κλιματικής αλλαγής. Επιπλέον, με αυτό τον τρόπο δεν θα χρειάζεται να μπαίνουν φωτιές σε κέντρα ανακύκλωσης και να χάνονται πολύτιμες πρώτες ύλες, ρυπαίνοντας ανεπανόρθωτα με διοξίνες Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα και παγκοσμίως, αντιμετωπίζουμε πρόβλημα διάθεσης των ανακυκλώσιμων πλαστικών γιατί δεν υπάρχουν υποδομές ανακύκλωσης του πλαστικών συσκευασιών που συλλέγονται στους μπλε κάδους. Αντί λοιπόν η Κυβέρνηση να εστιάσει σε αυτό το πρόβλημα, επιλέγει να επενδύσει τεράστια ποσά σε φαραωνικού τύπου εργοστάσια τα οποία βραχυπρόθεσμα φαίνεται να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων, μακροπρόθεσμα όμως αποτελούν τροχοπέδη στην οικολογική διαχείριση με στόχο την μηδενική παραγωγή απορριμμάτων.
Η Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου ζητά να δοθεί προτεραιότητα στη διαλογή στην πηγή, στα
πράσινα σημεία και στην κομποστοποίηση και στην δημιουργία υποδομών ανακύκλωσης. Να ακυρωθεί το συγκεκριμένο ΕΣΔΑ.
Αδιαπραγμάτευτο αίτημά μας είναι να απαγορευθεί η καύση αποβλήτων, ΕΙΔΙΚΑ ΄ΟΤΑΝ οι μονάδες που την εφαρμόζουν λειτουργούν εντός των διοικητικών ορίων των πόλεων.
Παρασκευή 31 Ιουλίου 2020
31 κίτρινες κάρτες της Κομισιόν στη ΣΔΙΤ Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Απορριμμάτων Πελοποννήσου
Πρόσφατα είδε το φως της δημοσιότητας μια επιστολή με τις παρατηρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς το υπουργείο Ανάπτυξης και την Περιφέρεια Πελοποννήσου, με την οποία διαπιστώθηκε ότι το υπ. αρ. 2018GR16CFMP003έργο «Εργοστάσιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Περιφέρειας Πελοποννήσου με Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ)» για τη διαχείριση των απορριμμάτων της Περιφέρειας Πελοποννήσου με ευρωπαϊκούς πόρους δεν είναι εναρμονισμένο με τις υφιστάμενες κοινοτικές οδηγίες.
Η επιστολή, με ημερομηνία την 15η Ιουνίου του τρέχοντος έτους, εστάλη ως απάντηση σχετικού αιτήματος των αρμόδιων ελληνικών υπηρεσιών για τη χρηματοδότηση του έργου με ανάδοχο την εταιρεία ΤΕΡΝΑ Α.Ε. και με αυτή ζητούνται εντός διμήνου πρόσθετες διευκρινήσεις και αναθεώρηση της αίτησης του έργου. Συνοπτικά ακολουθούν 31 σημεία:
1.Το κόστος των 737€ ανά τόνο επεξεργασίας απορριμμάτων της τρίτης μονάδας, θεωρήθηκε πολύ ψηλό σε σχέση με ανάλογα έργα που πρόσφατα συγχρηματοδότησε η Ε.Ε. (π.χ. 323 -343€/τόνο σε Κροατία, Βουλγαρία).
2.Τα κόστη κατασκευής λειτουργίας και συντήρησης μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας με βιοαέριο. Δεν έχουν συμπεριληφθεί.
3.Η συνολική χωρητικότητα των Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ),για την οποία θεωρήθηκαν ελλιπείς τόσο η τεκμηρίωση όσο και ο προσδιορισμός κόστους/τόνο. Ειδικότερα, η μελέτη προβλέπει επάρκεια ΧΥΤΥ για 30 χρόνια ενώ οφείλουν να αναπτύσσονται σταδιακά με χωρητικότητες για 5 έως 7 χρόνια, καθότι οι πρόοδοι στην πρόληψη, επανάχρηση και ανακύκλωση θα οδηγήσουν σε προοδευτικά μειωμένες παραγόμενες ποσότητες υπολειμμάτων και άρα ανάλογα μειωμένες ανάγκες για ΧΥΤΥ.
4.Η καταλληλότητα και το κόστος των Μεταβατικών Μονάδων Διαχείρισης Απορριμμάτων, για τις οποίες δεν προκύπτει από την μελέτη τι περιλαμβάνουν και αν αποτελούν τμήμα του έργου και μέρος του κόστους του.
5. Κατά την Ανάλυση Επιλογών (OptionAnalysis), διαπιστώθηκε μη συμμόρφωση και τεκμηρίωση των εναλλακτικών επιλογών με σχετικό Παράρτημα (ΙΙΙ, Κεφ. 2.1.4(3), Καν. Ε.Ε. 207/2015).
6. Οικονομοτεχνικά χαρακτηριστικά. Ελλιπήςτεκμηρίωση του έργου σε σχέση με τεχνικά, χρηματοοικονομικά, οικονομικά στοιχεία, υπολογισμούς και επεξηγήσεις αναφορικά με τη σύγκριση των εναλλακτικών στρατηγικών (κεντρικές και δευτερεύουσες επιλογές έναντι αποκεντρωμένων) με συνέπεια να μην επιβεβαιώνεται ως βέλτιστη στρατηγική επιλογή.
7. Εκτιμώμενο ποσοστό ανακύκλωσης και ανάκτησης υλικών. Η μελέτη υποθέτει ότι το 15% επί των εισερχομένων σύμμεικτων απορριμμάτων (χαρτί, πλαστικά, μέταλλα, γυαλί) θα ανακτάται μετά από επεξεργασία στο Εργοστάσιο Επεξεργασίας Απορριμμάτων (Μ.Ε.Α.) όταν στην Ευρώπη τα αντίστοιχα ποσοστά ανακύκλωσης είναι σημαντικά χαμηλότερα καθώς μεγάλο μέρος των ανακτώμενων υλικών είναι μολυσμένο που πρακτικά δεν μπορεί να ανακυκλωθεί και τελικά καταλήγει σε ΧΥΤΥ.
8. Απαίτηση για χωριστή συλλογή οργανικών.Στην μελέτη δεν τεκμηριώνεται χωριστό ρεύμα συλλογής οργανικών αποβλήτων για την παραγωγή υψηλής ποιότητας εδαφοβελτιωτικού (κόμποστ) αλλά προκύπτει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των οργανικών θα συλλέγεται από την επεξεργασία των σύμμεικτων απορριμμάτων. Το παραγόμενο από αυτήν τη διαδικασία τύπου κόμποστ CLO(CompostLikeOutput) είναι χαμηλής ποιότητας, μολυσμένο, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εδαφοβελτιωτικό, καταλήγει ως επιχωμάτωση σε χώρους υγειονομικής ταφής και βάσει της οδηγίας Ε.Ε. 851/2018δεν πρέπει να συνυπολογίζεται στο ποσοστό ανάκτησης και ανακύκλωσης.
9. Χώροι Υγειονομικής Ταφής μη επικίνδυνων αποβλήτων. Ενώ η μελέτη προβλέπει ότι τα απόβλητα θα απορρίπτονται στην περιοχή με ελεγχόμενο τρόπο, δεν εξασφαλίζεται βάσει της οδηγίας Ε.Ε. 850/2018,η σταδιακή μείωση σε ποσοστό 10% κατά βάρος των αστικών αποβλήτων που θα οδηγούνται σε ταφή έως το 2035. Επίσης, δεν τεκμηριώνεται ότι όλες οι προτεινόμενες υποδομές θα συμμορφώνονται με τις βέλτιστες διαθέσιμες πρακτικές για την επεξεργασία των αποβλήτων (Ε.Ε. 1147/2018).
10. Ανάλυση κόστους-ωφελειών και ανάλυση ζήτησης (CBAanddemandanalysis).Η τεκμηρίωση του έργου δεν περιλαμβάνει αρκετές πληροφορίες προκειμένου να καθοριστεί εάν η ζήτηση του έργου έχει προσδιοριστεί σωστά. Σύμφωνα με την μελέτη, προβλέπεται ετήσια αύξηση του πληθυσμού στη Περιφέρεια Πελοποννήσου κατά 0,60%, ωστόσο ο ΠΕΣΔΑ αναφέρει μείωση του πληθυσμού 0,55% ετησίως έως το 2025. Αυτό υποδηλώνει ότι στη μελέτη υπάρχει υπερεκτίμηση των παραγόμενων ποσοτήτων αστικών αποβλήτων σε όλη την περίοδο αναφοράς και κατά συνέπεια υπερδιαστασιολόγηση του έργου. Επίσης δεν περιγράφονται οι μελλοντικοί στόχοι της διαχείρισης απορριμμάτων στη Περιφέρεια Πελοποννήσου για την περίοδο μετά το 2020 με συνέπεια να μην μπορούν να εκτιμηθούν και να επαληθευτούν οι προβλεπόμενες ποσότητες που θα επεξεργάζονται στο έργο.
11. Η ζήτηση του έργου (Demandanalysis).Η ζήτηση του έργου στη μελλοντική διαχείριση απορριμμάτων δε φαίνεται να λαμβάνει υπόψιν τις απαιτήσεις και τους στόχους που ορίζονται στην οδηγίαE.E.851/2018 δηλαδή 55% ανακύκλωση έως το 2025, 60% έως το 2030, 65% έως το 2035και την οδηγία E.E. 850/2018 για την υγειονομική ταφή (πακέτο κυκλικής οικονομίας).
12. Οικονομική Ανάλυση. Η χρηματοικονομική ανάλυση και η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη δεν συμμορφώνονται προς τις απαιτήσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής [Καν. Ε.Ε. 207/2015, Οδηγός Ε.Ε. για την ανάλυση κόστους-οφέλους(CBA, CostBenefitAnalysis, 2014) των επενδυτικών έργων] με συνέπεια τα αποτελέσματα να μην αντικατοπτρίζουν την πραγματική οικονομική απόδοση του έργου.
13. Υλοποίηση του έργου ως Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα. Δεν έχει διενεργηθεί ενοποιημένη ανάλυση σύμφωνα με τη μεθοδολογία CBA, που καλύπτει τόσο τον ιδιοκτήτη του έργου όσο και τον χρήστη, ώστε να είναι δυνατός ο υπολογισμός της συνολικής αποδοτικότητας του έργου. Οι αποδόσεις κεφαλαίου χωριστά για τον ιδιώτη και τον δημόσιο εταίρο δεν έχουν υπολογιστεί. Τέλος, ενώ προβλέπεται ότι η Περιφέρεια Πελοποννήσου θα συνεισφέρει το ποσόν των 66.529.154,19€, το ποσό που αναφέρεται στο Σχέδιο Χρηματοδότησης είναι διαφορετικό (63.861.257€).
14. Επιλέξιμες δαπάνες του έργου. Η τεκμηρίωση δεν εξηγεί πως υπολογίστηκαν το επίπεδο των επιλέξιμων δαπανών της δημόσιας συνεισφοράς καθώς και η επιχορήγηση της ΕΕ. Δεν είναι επίσης σαφές εάν το ποσό της δημόσιας συνεισφοράς ήταν γνωστό στο στάδιο του διαγωνισμού ή εάν το επίπεδο της αίτησης επιχορήγησης αποτελούσε ένα από τα κριτήρια επιλογής του ιδιώτη εταίρου.
15. Σφάλματα στην οικονομική ανάλυση. Λόγω σφαλμάτων στην οικονομική ανάλυση δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί εάν για το συνολικό κόστος τηρούνται οι αρχές του κόστους αποκατάστασης στο σύνολο και ο ρυπαίνων πληρώνει. Οι διαθέσιμες πληρωμές και κατά συνέπεια η τιμολόγηση δεν έχουν συμπεριλάβει το κόστος κλεισίματος και την αποκατάσταση των χώρων υγειονομικής ταφής.
16. Μελέτη σκοπιμότητας. Δεν αναφέρονται οι υποτιθέμενες ποσότητες των ανακυκλώσιμων, οι τιμές και συνεπώς τα έσοδα από την πώληση των ανακυκλώσιμων καθώς και της ενέργειας που πρόκειται να πωληθεί.
17. Η έκθεση CBA και το περιεχόμενο της αίτησης δεν περιλαμβάνουν επαρκή περιγραφή των αναγνωρισμένων οικονομικών ωφελειών και κόστους καθώς και τις βασικές παραδοχές που σχετίζονται με την αποτίμηση τους.
18. Το μοντέλο CBA και τα βασικά οικονομικά οφέλη. Δεν υπάρχει αιτιολόγηση στη μελέτη σύμφωνα με το μοντέλο CBA, ότι η βασική πηγή εσόδων θα προέλθει από την αύξηση των αξιών των ακινήτων πέριξ της περιοχής του έργου (63%). Η δεύτερη πηγή εσόδων είναι τα τέλη εισόδου (gatefee) τα οποία αντιστοιχούν στο 35%. Εάν οι χρεώσεις για την επεξεργασία απορριμμάτων αντανακλούν στην προθυμία των καταναλωτών να πληρώσουν προκειμένου να έχουν σωστή διαχείριση απορριμμάτων, και ως εκ τούτου δικαιολογημένο ως οικονομικό όφελος για το έργο, δεν θα υπήρχε περαιτέρω αιτιολόγηση στην υπόθεση για αύξηση της αξίας των ακινήτων (καθώς η αύξηση της αξίας των ακινήτων σε αυτή τη περίπτωση θα βασιζόταν μόνο στη βελτιωμένη διαχείριση αποβλήτων και οι δύο πηγές οφέλους θα ήταν αλληλλοεπικαλυπτόμενες). Από την πλευρά του κόστους, φαίνεται ότι το κόστος Ο&Μ (λειτουργικό κόστος και έξοδα συντήρησης) μετρήθηκε διπλά.
19. Οικονομική βιωσιμότητα του έργου. Η υποβληθείσα οικονομική ανάλυση δεν παρέχει αξιόπιστα στοιχεία ώστε να προκύπτει ότι το έργο είναι οικονομικά βιώσιμο. Η διόρθωση της ανάλυσης όσον αφορά τα λειτουργικά κόστη από τη πλευρά του κόστους καθώς και για τα έσοδα που σχετίζονται με την αύξηση των τιμών των ακινήτων από την πλευρά του οφέλους, οδηγεί σε αρνητικό δείκτη ENPV, ERR μικρότερο του προεξοφλητικού επιτοκίου και εν τέλει το δείκτη B/C μικρότερο του 1 που σημαίνει ότι τα οφέλη που προκύπτουν από τη λειτουργία του έργου είναι μικρότερα από τα κόστη που επωμίζεται η κοινωνία, γεγονός που υποδεικνύει ότι το έργο δεν αξίζει το κόπο να υλοποιηθεί.
20.Το κόστος, τα οφέλη και οι οικονομικοί δείκτες που παρουσιάζονται στο έντυπο της αίτησης είναι σημαντικά διαφορετικά από αυτά που παρουσιάζονται στο μοντέλο CBA και επομένως πρέπει να διευκρινιστούν.
21. Riskanalysis. Η έλλειψη ανάλυσης χρηματοοικονονομικής και οικονομικής ευαισθησίας δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της επίδρασης των μεταβολών των μεταβλητών στους δείκτες χρηματοοικονομικής απόδοσης.
22. Οι ποιοτικοί κίνδυνοι και η κατανομή των κινδύνων μεταξύ των εταίρων της ΣΔΙΤ, αν και συζητήθηκαν γενικά στο τμήμα Ε.3.3 του AF και στο κεφάλαιο 8 της μελέτης σκοπιμότητας, η ανάλυση κινδύνου για το έργο δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του σχετικού Παραρτήματος (ΙΙΙ, Κεφ.2.4 Καν. Ε.Ε. 2017/2015). Αν και ελήφθησαν υπόψιν οι κύριοι κίνδυνοι για τη διαχείριση αποβλήτων που ορίζονται στον Πίνακα 2 του προαναφερόμενου Παραρτήματος, η εκτίμηση επικινδυνότητας που περιλαμβάνεται στην τεκμηρίωση δεν μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια υγιή στρατηγική διαχείρισης κινδύνου.
23. Riskfactors. Λείπει η ανάλυση πολλών παραμέτρων που συνιστούν πιθανούς κινδύνους του έργου καθώς και η ερμηνεία αυτών.
24. Διαθεσιμότητα χωροθετήσεων. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι όλες οι χωροθετήσεις είναι διαθέσιμες για το υπό εκτέλεση έργο. Είναι σαφές ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία απαλλοτρίωσης για ορισμένους χώρους.
25. Εγγύηση ροής αποβλήτων. Δεν έχουν παρουσιαστεί λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η ποσότητες των αποβλήτων, που έχουν συμφωνηθεί με τον ιδιώτη εταίρο, θα διασφαλιστεί από την Περιφέρεια Πελοποννήσου ότι θα παραδίδονται σε «σημεία εισόδου».
26. Καθυστερήσεις στην υλοποίηση του έργου. Η ωριμότητα του έργου δεν είναι ξεκάθαρη. Η προσφορά του ΣΔΙΤ ανακοινώθηκε το 2011, η νικηφόρα προσφορά ανακοινώθηκε το 2013, το συμβόλαιο υπογράφηκε το 2018. Η οικονομική ανάλυση δείχνει ότι το επενδυτικό κόστος έχει υλοποιηθεί το 2019 και 2020, αλλά η εφαρμογή δεν περιλαμβάνει σαφή περιγραφή της κατάστασης προετοιμασίας του έργου τη χρονική στιγμή της υποβολής της αίτησης. Η Επιτροπή ζητά περισσότερες πληροφορίες, ελλείποντα στοιχεία και τις απαραίτητες αιτιολογήσεις.
27. Ανάγκες προσαρμογής και μετριασμού των επιπτώσεων από το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Η τεκμηρίωση του έργου δεν συμμορφώνεται με τον Καν. Ε.Ε.1303, αρ.101στ./2013. Κατά την εκτίμηση κινδύνου δε βρέθηκαν αποδεικτικά στοιχεία για το αν το έργο θα ήταν ανθεκτικό ενόψει κινδύνων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή ή όχι, και εάν συνεπώς χρειαστούν προσαρμογές. Η Επιτροπή ζητά περισσότερες πληροφορίες.
28. Προστατευόμενες περιοχές Natura2000.Η κύρια εφαρμογή του έργου αναφέρει ότι κανένα από τα έργα δεν θα πραγματοποιηθεί εντός προστατευόμενης περιοχής Natura2000 και ως εκ τούτου δεν θα υπάρξουν σημαντικές περιβαλλοντικές συνέπειες. Ωστόσο η τεκμηρίωση προσδιορίζει με σαφήνεια ότι μία από τις εγκαταστάσεις θα κατασκευαστεί σε περιοχή Natura2000 και συνεπώς είναι απαραίτητο να γίνει σχετική οικολογική μελέτη ενώ είναι απαραίτητη η σχετική διόρθωση στη μελέτη για να αντικατοπτρίζει αυτήν την εξέλιξη.
29. NoticeEarlyReport 2017. Σύμφωνα με την επιστολή της Επιτροπής Ares 2017 3987408 στις 10/08/2017, απαιτήθηκε να ληφθούν υπόψιν στα κριτήρια επιλογής όλων των Ελληνικών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων που προέβλεπαν επενδύσεις στη διαχείριση απορριμμάτων και συνεπώς να εκπληρώνονται μια σειρά προϋποθέσεων. Συνεπώς, η συγχρηματοδότηση από την Ε.Ε. σε οποιοδήποτε Μ.Ε.Α. θα περιορίζεται μόνο σε καλά αιτιολογημένες περιπτώσεις που δε θα υπερβαίνουν το 50% των παραγόμενων αποβλήτων στην Περιφέρεια, έτσι ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας (κίνδυνος υπερδιαστασιολόγησης του έργου) και οι στόχοι της ιεραρχίας των αποβλήτων να είναι απολύτως σεβαστοί. Επιπλέον, αυτά τα έργα, μικρά ή μεγάλα, πρέπει να κατασκευάζονται με τρόπο που να επιτρέπουν αργότερα το μετασχηματισμό τους σε εργοστάσια ανακύκλωσης.
30. Η Ε.Ε. έχει διάθεση να συγχρηματοδοτεί «ασφαλή έργα» δηλαδή,
α) Έργα με έμφαση και προτεραιότητα στη χωριστή συλλογή, στην ανακύκλωση, σε εκστρατείες εκπαίδευσης, στη κατασκευή εργοστασίων για παραγωγή ψηλής ποιότητας κόμποστ.
β) Στη χωριστή συλλογή πέντε ροών αποβλήτων (χαρτί, πλαστικό, μέταλλο, γυαλί και βιολογικά απόβλητα) όπως καθορίζεται στο ελληνικό Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ), το οποίο πρέπει να υλοποιηθεί χωρίς καθυστερήσεις. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για Δήμους και Περιφέρειες που προβλέπουν κατασκευή Μ.Ε.Α.
γ) Οι Δήμοι αυτοί καλούνται να εγκαταστήσουν το συντομότερο δυνατόν λειτουργικό σύστημα συλλογής πέντε ροών αποβλήτων σύμφωνα με τον ΕΣΔΑ πριν ή εντός της περιόδου υλοποίησης των συγκεκριμένων συγχρηματοδοτούμενων από την Ε.Ε. έργων.
δ) Πρέπει με σαφήνεια να προκύπτει ότι το έργο αυτό πληροί όλα τα παραπάνω κριτήρια.
31. Λοιπές πληροφορίες. Από τις ελληνικές αρχές ζητούνται περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των ποσοτήτων των απορριμμάτων και την πρόβλεψη των μελλοντικών ποσοτήτων. Αυτά φαίνεται να έρχονται σε αντίθεση με εκείνα που προβλέπονται στον Περιφερειακό Σχεδιασμό (ΠΕΣΔΑ), όπου εξηγείται ότι ο πληθυσμός στη Περιφέρεια μειώνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια και αναμένεται να συνεχιστεί η τάση τα επόμενα χρόνια. Λαμβάνοντας επίσης υπόψιν ότι θα εφαρμόζονται πολιτικές πρόληψης, οι ποσότητες των παραγόμενων απορριμμάτων, τόσο σαν σύνολο όσο κατά κεφαλήν, θα πρέπει σταδιακά να μειώνονται και όχι να αυξάνονται.
Αναλύοντας το πρωτότυπο κείμενο της επιστολής ο αναγνώστης θα βρει και άλλα σημεία ή παρατηρήσεις. Ας σταματήσουμε στα 31 για λόγους σημειολογίας.
Σταχυολογώντας υπάρχουν ορισμένα κρίσιμα θέματα που χρήζουν διευκρίνησης και απάντησης.
Α. Ποια θα είναι η σύνθεση των αποβλήτων που εισέρχονται στις εγκαταστάσεις;
Β. Υπάρχει κατάλληλο σύστημα χωριστής συλλογής αποβλήτων στην Περιφέρεια όπως απαιτείται;
Γ. Ποια η ποιότητα του παραγόμενου κόμποστ;
Δ. Είναι ζωτικής σημασίας να είναι το κόμποστ υψηλής ποιότητας ώστε να μην καταλήγει στον χώρο υγειονομικής ταφής;
Ε. Θα είναι μέρος των υλικών εξόδου τα παραγόμενα προϊόντα SRF ή/και RDF;
ΣΤ. Σε τέτοια περίπτωση ποιες είναι οι αναμενόμενες ποσότητες SRF ή/και RDF;
Ζ. Θα υπάρξει αγορά για τα παραγόμενα προϊόντα SRF ή/και RDF;
Η. Είναι σαφές από τα παρεχόμενα στοιχεία ότι η απαίτηση για τις εγκαταστάσεις αυτές να επεξεργάζονται ποσότητες μέχρι το 50% των συνολικών παραγόμενων απορριμμάτων, δεν τηρήθηκε.
Θ. Αν και υπάρχουν αναφορές για τους στόχους ανακύκλωσης το 2020, φαίνεται ότι δεν εξετάστηκαν οι στόχοι που έχουν τεθεί στο νέο πακέτο οδηγιών για την Κυκλική Οικονομία (Απόβλητα, Οδηγία Πλαίσιο 851/2018 και οδηγία για την υγειονομική ταφή 850/2018), όπου πρόκειται να ενσωματωθούν στο εθνικό δίκαιο εντός του Ιουλίου 2020.
Ι. Επομένως ο στόχος για 50% πρέπει να γίνει σεβαστός και πρέπει επίσης να αιτιολογηθεί πως αναμένεται ότι θα εκπληρωθούν οι απαιτήσεις των νέων οδηγιών.
Κλείνουμε με την ελπίδα την όποια εξέλιξη και την όποια έκβαση στην περίπτωση της Πελοποννήσου να την εκλάβουμε ως μάθημα και ως χρήσιμη εμπειρία που θα μας διδάξει από εδώ και στο εξής να γίνεται πολύ πιο προσεκτική και με μεγαλύτερη επιμέλεια η ανάγνωση και η ανάλυση των προγραμμάτων της Ε.Ε. καθώς και των προϋποθέσεων συμμετοχής σε αυτά, ώστε να υποβάλλονται καλά τεκμηριωμένες και επαρκείς μελέτες στο μέλλον και οι οποίες να ανταποκρίνονται με επιτυχία στις εκάστοτε απαιτήσεις των αξιολογητών.
Δεν υπάρχει η πολυτέλεια οι τοπικές κοινωνίες να υφίστανται περαιτέρω απώλειες σε χρόνο, ενέργεια και τελικά σε απώλεια πόρων, που είναι τόσο ζωτικής σημασίας για την ποιοτική και αξιοπρεπή διαβίωση.
*Οικονομολόγος, Msc Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΣΟΕΕ
πηγή. https://notospress.gr/article.php?id=51434&fbclid=IwAR3qNDANVSrKN9ltzjVQJu4woqYGXO0Y7LES41Ho_QvB4xwiRYctHIEaSbI
Παρασκευή 10 Ιουλίου 2020
ΥΠΕΝ: Σχέδιο μαμούθ για 58 εργοστάσια και 4 μονάδες καύσης απορριμμάτων ύψους €3 δισ.
Με ένα φιλόδοξο στόχο που προβλέπει την μέγιστη εκτροπή των απορριμμάτων από την ταφή ώστε έως το 2030 να φτάνει μόνο το 10% των παραγόμενων αποβλήτων και με έμφαση στην πρόληψη αλλά και την μείωση των απορριμμάτων, θα ξεκινήσει ο νέος εθνικός σχεδιασμός που αναμένεται να δώσει εντός των ημερών το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε διαβούλευση. Το νέο ΕΣΔΑ αναμένεται να εγκριθεί από το υπουργικό συμβούλιο ως το τέλος Αυγούστου ώστε να έχει δημοσιευτεί στο ΦΕΚ εντός Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για ένα σχέδιο που θέτει πιο ρεαλιστικούς στόχους στους τομείς της διαχείρισης των αποβλήτων και της ανακύκλωσης αλλά που επιστρατεύει ένα πλέγμα υποδομών και κινητοποιεί πλήθος επενδύσεων που υπολογίζεται συνολικά να προσεγγίσουν τα 3 δισ. ευρώ έως το 2023.
Ειδικότερα, ο νέος ΕΣΔΑ (Εθνικό Σχέδιο για την Διαχείριση των Αποβλήτων) προβλέπει την δημιουργία 28 νέων μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων (ΜΕΑ) σε όλη τη χώρα από 5 που είναι σε λειτουργία σήμερα αλλά και 30 μονάδες διαχείρισης βιοαποβλήτων από 4 σήμερα.
Για πρώτη φορά, ο εθνικός σχεδιασμός καθορίζει και το πλαίσιο της ενεργειακής αξιοποίησης των απορριμμάτων, προωθώντας την παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων από τα υπολείμματα των μονάδων επεξεργασίας και των Κέντρων Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) για την παραγωγή δευτερογενούς εναλλακτικού καυσίμου (SRF/RDF).
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η δημιουργία 3 ή 4 μονάδων παραγωγής ενέργειας από τα υπολείμματα των εργοστασίων επεξεργασίας αποβλήτων (ΜΕΑ), οι οποίες συμπληρωματικά με τις άλλες υποδομές του ΕΣΔΑ θα συμβάλουν στην επίτευξη του στόχου για μείωση των αποβλήτων που οδηγούνται για ταφή. Για τον περιορισμό των απορριμμάτων θα δοθεί μάχη στα μέτρα πρόληψης, στη ενίσχυση των ποσοστών ανακύκλωσης, στην εισαγωγή νέων και την ενίσχυση υφιστάμενων διακριτών ρευμάτων αποβλήτων, την προώθηση της επαναχρησιμοποίησης, την προώθηση της αγοράς δευτερογενών υλικών, την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των πολιτών. Επίσης στην γρήγορη ανάπτυξη δικτύων συλλογής βιοαποβλήτων και ανακυκλώσιμων υλικών, τη δημιουργία σύγχρονων εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων και βιοαποβλήτων (ΜΕΑ και ΜΕΒΑ) και τη σοβαρή αναβάθμιση των ΚΔΑΥ.
Χρηματοδοτικά εργαλεία
Με βάση το ΕΣΔΑ, το συνολικό κόστος υλοποίησης των δράσεων για τα αστικά στερεά απόβλητα χωρίς τις μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης, υπολογίζεται σε περίπου 1,92 δισ. ευρώ. Όπως αναφέρεται έχει ήδη εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση έργων συνολικού κόστους περίπου 626 εκ. ευρώ αλλά απαιτούνται πρόσθετοι πόροι, περίπου 1,3 δισ. ευρώ για την υλοποίηση των υπολειπόμενων υποδομών.Μέρος του κόστους μπορεί να καλυφθεί από το διαθέσιμο υπόλοιπο των πόρων του ΕΣΠΑ 2014-2020, είτε μέσω ΣΔΙΤ, είτε από τραπεζικό δανεισμό ή από ίδιους πόρους, ή με συνδυασμό όλων αυτών των χρηματοδοτικών εργαλείων.
Από 632 -805 εκατ. ευρώ το κόστος για τις μονάδες καύσης
Όσον αφορά την καύση υπολειμμάτων έχουν μελετηθεί δύο σενάρια διαχείρισης. Το πρώτο προβλέπει την κατασκευή τεσσάρων Μονάδων Ενεργειακής Αξιοποίησης (σε επίπεδο χώρας) στις οποίες θα διατίθεται το σύνολο των υπολειμμάτων και της παραγόμενης ποσότητας απορριμματογενούς καυσίμου (SRF/RDF). Το κόστος των έργων αυτών εκτιμάται σε περίπου 805 εκ. Ευρώ. Στο δεύτερο σενάριο, εξετάστηκε η κατασκευή τεσσάρων Μονάδων Ενεργειακής Αξιοποίησης, στις οποίες θα διατίθενται μόνο τα υπολείμματα, ενώ το σύνολο της παραγόμενης ποσότητας απορριμματογενούς καυσίμου θα διατίθεται στην τσιμεντοβιομηχανία. Το κόστος υλοποίησης των έργων στην περίπτωση αυτή εκτιμάται σε περίπου 632 εκ. ευρώ.Για την εκτίμηση του κόστους, διευκρινίζεται ότι αξιοποιήθηκαν στοιχεία των ήδη ενταγμένων έργων στο ΥΜΕΠΕΡΑΑ καθώς και στοιχεία των ΠΕΣΔΑ αλλά και η διεθνής εμπειρία.
Όσον αφορά την νέα Προγραμματική Περίοδο 2021-2027, επισημαίνεται ότι σύμφωνα με την πρόταση Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής, εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής επενδύσεις που αφορούν σε χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων και σε επενδύσεις που αφορούν σε εγκαταστάσεις για την επεξεργασία υπολειμματικών αποβλήτων. Επομένως, τέτοιου είδους έργα δεν θα είναι επιλέξιμα για συγχρηματοδότηση στην νέα Προγραμματική Περίοδο 2021-2027.
Στα χρηματοδοτικά εργαλεία που μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη των έργων υποδομής για την διαχείριση αποβλήτων είναι μεταξύ άλλων ο αναπτυξιακός νόμος, οι ΣΔΙΤ, τα Πράσινο Ταμείο, το πρόγραμμα Φιλόδημος για την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πρόγραμμα Life κ.α
Γιατί απέτυχε το υφιστάμενο σχέδιο
Ο σκοπός και οι στόχοι του υφιστάμενου ΕΣΔΑ, σύμφωνα με το κείμενο του νέου εθνικού σχεδιασμού δεν έχουν επιτευχθεί. Όπως επισημαίνεται, οι στόχοι του 2015-2020 ήταν φιλόδοξοι και το σχετικό χρονοδιάγραμμα επίτευξής τους πολύ μικρό. Παράλληλα δεν υποστηρίχτηκε έγκαιρα η εφαρμογή του σχεδιασμού με την υλοποίηση των απαιτούμενων μέτρων και δράσεων, ενώ διαπιστώνονται «αγκυλώσεις» αναφορικά με την επιλογή μεθόδων για τη μείωση των προς υγειονομική ταφή αποβλήτων, αλλά και τη χρήση οικονομικών εργαλείων προς την κατεύθυνση αυτή. Όπως μάλιστα επισημαίνεται, παρ’ ότι ως κύρια πολιτική επιλογή τέθηκε η χωριστή συλλογή και η ανακύκλωση, μόλις στο τέλος του 2017 εκδόθηκε ο σχετικός Νόμος για την εναλλακτική διαχείριση (τροποποίηση του ν.2939/01), ενώ υποδομές όπως τα Πράσινα Σημεία που θεωρήθηκαν σημαντικές για τη συμβολή τους στην επίτευξη των στόχων δεν έχουν υλοποιηθεί.Έτσι για τη χρονική περίοδο 2015 έως 2018, η ανακύκλωση με Διαλογή στην Πηγή αυξήθηκε από 790.000 t (14,9%) σε 913.000 t (16,5%). Αντίστοιχα για τα βιοαπόβλητα από 109.000t (4,7%) ανήλθε σε 140.000 t (5,7% κ.β. Των παραγόμενων βιοαποβλήτων).
Για το σύνολο της ανακύκλωσης των ΑΣΑ από 834.000 t (15,8%) το 2015 ανήλθε σε 1.101.000 t (20,1% κ.β επί της παραγωγής των ΑΣΑ) το 2018. Σημειώνεται ότι η αύξηση του ποσοστού οφείλεται ιδίως στις λειτουργούσες από το 2017 ΜΕΑ. Εκτός των ανωτέρω, διαπιστώνεται σημαντική υστέρηση επίτευξης των στόχων του ΕΣΔΑ στους τομείς της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης, της χωριστής συλλογής βιοαποβλήτων (αποβλήτων τροφίμων και πράσινων αποβλήτων), στη δημιουργία και αναβάθμιση των απαραίτητων υποδομών διαχείρισης αποβλήτων και συγκεκριμένα ΜΕΑ, ΜΕΒΑ και ΚΔΑΥ. Επίσης δεν επιτεύχθηκαν οι στόχοι για εκτροπή αποβλήτων από την υγειονομική ταφή αλλά ούτε σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στην παύση λειτουργίας και αποκατάστασης των Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων (ΧΑΔΑ).
Τι φέρνει ο νέος σχεδιασμός
Ο νέος εθνικός σχεδιασμός για τα απορρίμματα προβλέπει σημαντικές αλλαγές στην επεξεργασία που συνοψίζονται στις παρακάτω δράσεις:–Εκσυγχρονισμός της «περιβαλλοντικής εισφοράς» (τέλος ταφής) στα απόβλητα που οδηγούνται σε ΧΥΤΑ – ΧΥΤΥ, ώστε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για την ταφή των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων και των υπολειμμάτων από τις μονάδες επεξεργασίας αστικών αποβλήτων.
Το μέτρο έχει εφαρμοστεί με επιτυχία σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ, που τελικά έχουν καταφέρει να μειώσουν σημαντικά τα ποσοστά ταφής αποβλήτων σε ΧΥΤΑ-ΧΥΤΥ.
– Εφαρμογή στην πράξη της αρχής «Πληρώνω Όσο Πετάω», τόσο με νομοθετικές ρυθμίσεις όσο και με ενίσχυση με πόρους μέσω ΕΣΠΑ των φορέων, ώστε να μπορέσουν να μετρήσουν την παραγωγή αποβλήτων είτε συνολικά, είτε σε κάποια από τα ρεύματα, σε επίπεδο κατοικίας, κτηρίου, πολεοδομικής ενότητας, επιλεγμένων παραγωγών κ.ά..
– Ενίσχυση της Διαλογής στην Πηγή με επέκταση του δικτύου συλλογής των ανακυκλώσιμων υλικών και των βιοαποβλήτων. Ο εξοπλισμός για τη συλλογή του συνόλου των ανακυκλώσιμων υλικών θα ενισχυθεί (κάδοι ανακύκλωσης, απορριμματοφόρα) έναντι του «πράσινου» κάδου, που σήμερα είναι ο κύριος κάδος υποδοχής των σύμμεικτων στερεών αποβλήτων. Παράλληλα προβλέπεται να επεκταθεί πανελλαδικά το δίκτυο του καφέ κάδου (οργανικά απόβλητα) και επιπρόσθετα να ενισχυθεί η χωριστή συλλογή αποβλήτων ανά είδος υλικού όπου χωρικά είναι εφικτό.
– Ενίσχυση και αναβάθμιση των Κέντρων Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ).
– Έγκριση με βάση τις προβλέψεις του νέου περιβαλλοντικού νόμου (4685/2020) των περιβαλλοντικών όρων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων, με στόχο τη μικρότερη δυνατή παραγωγή βιομηχανικών μη επικίνδυνων αποβλήτων, καθώς και την εντατικοποίηση των ελέγχων τήρησης των ΑΕΠΟ.
–Ανάπτυξη ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας αποβλήτων με σκοπό την προώθηση της συνέργειας μεταξύ των βιομηχανικών κλάδων (βιομηχανική συμβίωση) για την ανάκτηση των βιομηχανικών μη επικίνδυνων αποβλήτων (ΒΜΕΑ).
– Ορισμός ρευμάτων των βιομηχανικών μη επικίνδυνων αποβλήτων που δύνανται να αποτελέσουν δευτερογενή πρώτη ύλη ή και εναλλακτικό καύσιμο από βιομηχανικές εγκαταστάσεις ανά την επικράτεια καθώς και ο καθορισμός των τεχνικών προδιαγραφών για τη χρήση των ανόργανων αποβλήτων βιομηχανικής προέλευσης ως δευτερογενών υλικών.
– Ανάπτυξη δικτύου συλλογής βιοαποδομήσιμων αποβλήτων γεωργοκτηνοτροφικής προέλευσης, ώστε να επωφεληθεί η γεωργία από την παραγωγή ζωοτροφών και άλλων, καθώς και την παραγωγή ενέργειας από βιοαέριο/ βιομάζα.
– Προώθηση της χωριστής συλλογής και ανάκτησης των πλαστικών γεωργοκτηνοτροφικής προέλευσης με έμφαση στα πλαστικά θερμοκηπίων και τις συσκευασίες και ειδικά των πλαστικών συσκευασίας που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες.
– Δημιουργία προγράμματος για την παρακολούθηση της διαχείρισης των γεωκτηνοτροφικών αποβλήτων και ενοποίηση μητρώων παρακολούθησης αγροτικών δραστηριοτήτων, σε συνδυασμό με την οργάνωση και αδειοδότηση Συλλογικού Συστήματος Εναλλακτικής Διαχείρισης για τις συσκευασίες φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην Ελλάδα.
– Δημιουργία και οργάνωση χώρων υγειονομικής ταφής επικίνδυνων αποβλήτων (ΧΥΤΕΑ) μέχρι το 2022-23, η ανυπαρξία των οποίων επιφέρει μεγάλα πρόστιμα στη χώρα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Ειδική ανάγκη υπάρχει στη χώρα για την ασφαλή διάθεση των αποβλήτων αμιάντου.
– Κάλυψη της χώρας, με προτεραιότητα στα νησιά, με συστήματα διαχείρισης Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ). Επίσης προωθείται η απλοποίηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών για την ανάπλαση ανενεργών λατομείων, ειδικά στην Αττική, με υλικά από τη διαχείριση των ΑΕΚΚ, ενόψει των μεγάλων έργων της 4ης γραμμής του μετρό και του Ελληνικού.
– Συλλογή στα ιατρικά απόβλητα μικρών νοσοκομειακών μονάδων και ιδιαίτερα αυτά των ιατρείων, κτηνιατρείων και οδοντιατρείων, όπου παρουσιάζονται κενά και είναι απαραίτητο να ελεγχθεί ο τρόπος συλλογής τους, ώστε να μην καταλήγουν στους ΧΥΤΑ.
– Τοποθέτηση κάδων συλλογής σε όλα τα σημεία παραγωγής αποβλήτων συσσωρευτών οχημάτων βιομηχανίας (ΑΣΟΒ), όπως τα πρατήρια υγρών καυσίμων, συνεργεία, βιομηχανίες/ βιοτεχνίες, διαλυτήρια ΟΤΚΖ, ηλεκτρολογεία και άλλα, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος ανακύκλωσης του 100% των αποβλήτων συσσωρευτών οχημάτων και βιομηχανίας.
–Υιοθέτηση προγράμματος διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού ή δημιουργία ΣΕΔ για τα απόβλητα φωτοβολταϊκών πλαισίων και εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας.
– Ενθάρρυνση της χρήσης ανακτώμενων υλικών από την επεξεργασία μεταχειρισμένων ελαστικών από δημόσιους φορείς όπως παραδείγματος χάρη μέσω διαγωνισμών και συμβάσεων προμήθειάς, ακολουθώντας συγκεκριμένες προδιαγραφές.
– Ευαισθητοποίηση των πολιτών – ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην ανακύκλωση. Πλέον της ανάπτυξης των απαιτούμενων υποδομών που θα διευκολύνουν τη χωριστή συλλογή, προτείνεται μία νέα προσέγγιση για την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την περιβαλλοντική και οικονομική σημασία της ανακύκλωσης και της εκτροπής των αποβλήτων από την ταφή, με απώτερο σκοπό την υιοθέτηση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας. Από έρευνες της κοινής γνώμης διαπιστώνεται έλλειμμα εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας. Οι καμπάνιες ευαισθητοποίησης και συγκεκριμένα μέτρα (πχ συλλογής αποβλήτων από τα ίδια τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, αναβάθμιση των Κέντρων Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών) θα συμβάλλουν στην ενίσχυση της χωριστής συλλογής αποβλήτων.
Οι κυρίαρχες υποδομές διάθεσης αποβλήτων
Με βάση το νέο ΕΣΔΑ, το δίκτυο των βασικών υποδομών επεξεργασίας αστικών στερεών αποβλήτων αποτελείται από τα:1. Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ), στα οποία υφίστανται διαλογή σε περαιτέρω κατηγορίες και καθαρισμό από τις ανεπιθύμητες προσμίξεις.
2. Μονάδες Επεξεργασίας Βιολογικών Αποβλήτων (ΜΕΒΑ), στις οποίες τα συλλεγόμενα απόβλητα υφίστανται αερόβια ή αναερόβια βιολογική επεξεργασία προς παραγωγή κόμποστ καλής ποιότητας ή ανάκτηση ενέργειας. Λόγω της έντονης νησιωτικότητας της χώρας, σε νησιά που λόγω χαμηλής παραγωγής στερεών αποβλήτων δεν κριθεί βιώσιμο το προδιαλεγμένο οργανικό να οδηγείται σε κλασσικού τύπου ΜΕΒΑ, μπορεί να γίνει χρήση Μηχανικών Κομποστοποιητών.
3. Μονάδες Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΕΑ), που στην πρώτη φάση συνίστανται από Μονάδες Μηχανικής Βιολογικής Επεξεργασίας είτε αερόβιας διεργασίας (κομποστοποίησης), είτε αναερόβιας χώνευσης του οργανικούκλάσματος.
4. Μονάδες Προεπεξεργασίας Αποβλήτων/Απορριμμάτων, πριν από την Υγειονομική Ταφή. Λόγω της έντονης νησιωτικότητας της χώρας, σε όσα νησιά βάσει του οικείου ΠΕΣΔΑ και των αποφάσεων των οικείων ΦΟΔΣΑ δεν κρίνεται τεχνικοοικονομικά εφικτή η ύπαρξη ΜΕΑ, και προκειμένου να επιτυγχάνεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό η απαιτούμενη προεπεξεργασία των υπολειμματικών σύμμεικτων ΑΣΑ πριν από την ΥΤ, συνιστάται να εξεταστεί η δημιουργία Μονάδων Προεπεξεργασίας Αποβλήτων/Απορριμμάτων, που θα περιλαμβάνουν κατ’ ελάχιστον, βιολογική επεξεργασία σταθεροποίησης του οργανικού κλάσματος, εφόσον βέβαια και πάλι η δημιουργία των ΜΠΑ κρίνεται τεχνικοοικονομικά εφικτή.
5. Μονάδες Ενεργειακής Αξιοποίησης, στις οποίες μπορεί να γίνεται ανάκτηση ενέργειας με θερμική επεξεργασία των Υπολειμμάτων των ΜΕΑ ή/και των εναλλακτικών καυσίμων για τη δραστική ελαχιστοποίηση του τελικού υπολείμματος προς υγειονομική ταφή (απαραίτητες για την επίτευξη του στόχου ταφής έως 10% μέχρι το 2030).
6. Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων, που σταδιακά μετατρέπονται σε ΧΥΤ Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ), για την ασφαλή τελική διάθεση των όποιων υπολειμμάτων απομένουν μετά από το πολύ εκτεταμένο δίκτυο χωριστής συλλογής και ανάκτησης υλικών και τις μονάδες επεξεργασίας ή και ενεργειακής αξιοποίησης.
https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/ependyseis/ipen-schedio-mamouth-gia-58-ergostasia-ke-4-monades-kafsis-aporrimmaton-ipsous-e3-dis/?fbclid=IwAR3wo0kCBR3qwIknbn6qBjmTvqrt9EQC2efuZqmbPO6WXS5NtTxtQ8ImtjE
Πέμπτη 18 Ιουνίου 2020
Αποτέφρωση αποβλήτων
- Pay As You Throw - Αυτή η στρατηγική τιμολόγησης μονάδας [46] , η οποία ενθαρρύνει τους πελάτες να μειώσουν τους λογαριασμούς απορριμμάτων τους πετώντας λιγότερο, θα μεταφράσει σε χαμηλότερο κόστος δημοτικής διάθεσης.
- Οργανική ανακύκλωση ή κοινοτική κομποστοποίηση - Εκτρέψτε τα απόβλητα τροφίμων σε ένα πρόγραμμα κομποστοποίησης κοινότητας ή σπιτιού για να προχωρήσετε σε προγράμματα μηδενικών αποβλήτων. Συλλέξτε το υπόλοιπο στο περιθώριο, αγγίζοντας τις μικρές επιχειρήσεις και τους επιχειρηματίες για τη μεταφορά, για να διασφαλίσετε ότι τα δολάρια κυκλοφορούν τοπικά.
- Ισχυρή ανακύκλωση, π.χ. Dual-Stream - Εφαρμόστε μια μέθοδο ανακύκλωσης που ενθαρρύνει το διαχωρισμό χαρτιού από άλλα ανακυκλώσιμα, προκειμένου να ανακτήσετε πολύτιμα υλικά και να μειώσετε περαιτέρω το κόστος διάθεσης που σχετίζεται με τη διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων. [47]
- Ηλιακή Ενέργεια - Για την αντιμετώπιση των τοπικών ενεργειακών αναγκών, οι πόλεις μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις αρχικές εξοικονομήσεις από την απομάκρυνση από τον ηλεκτρισμό ή τον ατμό που παράγεται με αποτέφρωση αποβλήτων για την κατασκευή κατανεμημένων ηλιακών πόρων σε δημοτικά ακίνητα, τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας της πόλης, την παραγωγή καθαρότερης ηλεκτρικής ενέργειας και τη δημιουργία πρόσθετων εξοικονομήσεων με την πάροδο του χρόνου. ελευθερώστε πόρους για την τοπική αυτοδιοίκηση για την υποστήριξη άλλων προγραμμάτων ή τη μείωση των φόρων.








