Γιατί καίγονται τα ΚΔΑΥ;

 

Από το 2019 έχουν καεί 38 τέτοια κέντρα.

Απο Anna Anagnostopoulou

• Στις 6 Ιουλίου 2019, στις 4.30 το πρωί, ξέσπασε πυρκαγιά στο εργοστάσιο ανακύκλωσης στο Λασίθι της Κρήτης.

• Στις 30 Αυγούστου 2019, τη νύχτα, ξέσπασε μεγάλη φωτιά σε αποθήκη ανακύκλωσης υλικών στην Πρέβεζα.

• Στις 14 Οκτωβρίου 2019, τα ξημερώματα, ξεσπά πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης μετάλλων στη Θεσσαλονίκη και συγκεκριμένα στην παλιά Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης- Κιλκίς.

• Στις 17 Δεκεμβρίου 2019 ξεσπά φωτιά, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, σε εργοστάσιο ανακύκλωσης μπαταριών στη ΒΙΠΕ Πατρών.

• Στις 14 Ιανουαρίου 2020, στις 4 τα ξημερώματα ξεσπά πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης, στο 128ο χιλιόμετρο της εθνικής οδού Κορίνθου – Πατρών, στην περιοχή Μπολάτι Κορινθίας.

• Στις 17 Μαρτίου 2020, στις 2 τα ξημερώματα, ξέσπασε φωτιά από άγνωστη αιτία σε μονάδα ανακύκλωσης που βρίσκεται στο δρόμο Λάρισας-Καρδίτσας.

• Στις 8 Απριλίου 2020, το βράδυ, ξεσπά πυρκαγιά σε μονάδα ανακύκλωσης μετάλλων στην οδό Ιωνίας 105 στο Μενίδι, φωτιά που ξεκίνησε από το ημιυπόγεια της διώροφης επιχείρησης.

• Στις 11 Μαϊου 2020, το απόγευμα, φωτιά καταστρέφει πλαστικά και ελαστικά αυτοκινήτων σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στην Αυλίδα του Δήμου Χαλκίδας.

• Στις 14 Μαϊου 2020, πυρκαγιά ξεσπά το απόγευμα, σε εργοστάσιο ανακύκλωσης πλαστικών και χαρτικών ειδών, στην περιοχή της Νέας Ζωής Ασπροπύργου.

• Στις 19 Μαΐου 2020, πυρκαγιά ξεσπά τα ξημερώματα στις 5.30 σε εργοστάσιο ανακύκλωσης που βρίσκεται στη Μάνδρα Αττικής.

• Στις 15 Αυγούστου 2020 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Μεταμόρφωση.

• Στις 21 Αυγούστου 2020 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Θεσσαλονίκη.

• Στις 4 Σεπτεμβρίου 2020 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοτάξιο ανακύκλωσης στη θέση Νησί Τεμένης Αιγίου.

• Στις 21 Μαρτίου 2021, εκδηλώθηκε μεγάλη πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στο Σχηματάρι Βοιωτίας.

• Στις 23 Αυγούστου 2022, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Μάνδρα.

• Στις Μαΐου 2023, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στον Ασπρόπυργο

• Στις 2 Ιουλίου 2023 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Μάνδρα Αττικής.

• Στις 16 Ιουλίου 2023, σημειώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης χαρτιού και πλαστικών στη βιομηχανική περιοχή του Γερίου, σύμφωνα με το ΕΤΕΚ

• Στις 05 Αυγούστου 2023 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη περιοχή Λάκκα Κάτσαρη στον Ασπρόπυργο.

• Στις 9 Ιουνίου 2024 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης της ΔΕΔΙΣΑ στο Ακρωτήριο Χανίων

• Στις 14 Αυγούστου 2024 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στο Ομορφοχώρι Κιλελέρ

• Στις 2 Οκτωβρίου 2024, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Σινδο Θεσσαλονίκης

• Στις 30 Οκτωβρίου 2024, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στο Μαρκόπουλο

• Στις 5 Νοεμβρίου 2024, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Α’ Βιομηχανική Περιοχή Βόλου

• Στις 25 Νοεμβρίου 2024, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης μετάλλων στο Κορωπί

• Στις 1 Μαρτίου 2025, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη ΒΙΠΕ Ηρακλείου

• Στις 15 Μαρτίου 2025, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης χαρτιού στη Ριτσώνα Αττικής

• Στις 11 Απριλίου 2025, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης πλαστικών στο Γομοστό Αχαΐας

• Στις 4 Μαίου 2025, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης μπαταριών στη Μάνδρα Αττικής

• Στις 2 Ιουνίου 2025, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στο Σοφό Ασπρόπυργου

• Στις 24 Ιουνίου 2025, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης συσκευασιών στο Άσπρο Κιλκίς

• Στις 6 Ιουλίου 2025 πυρκαγιά σε χώρο αποθήκευσης ανακυκλώσιμων στη Δυτική Αττικη

• Στις 11 Ιουλίου 2025 πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Σίνδο

• Στις 12 Ιουλίου 2025 πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Ριτσώνα

• Στις 13 Ιουλίου 2025 πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Αλεξανδρούπολη

• Στις 21 Ιουλίου 2025 πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Μόρια Λέσβου.

• Στις 21 Απριλίου 2026 πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Νεοχωρούδα.

• Στις 04 Ιουνίου 2026 πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στον οικισμό Φιλοθέης Θεσσαλονίκης.

Τι έχουν τα έρμα και τα καίνε; Ρητορική ερώτηση. Η μεγάλη κομπίνα. Μέρος του αφηγήματος του πράσινου καπιταλισμού και της νεοφιλελεύθερης ατομικής ευθύνης.

Σε λίγο θα καίνε και τα κέντρα δεδομένων.

-----Dimitris Lenis

Μια ακόμα μεγάλη πυρκαγιά σε κέντρο διαλογής ανακύκλωσης (ΚΔΑΥ) στην Λάρισα. Η κυβέρνηση, όπως πάντα, αποδείχτηκε πολύ αποτελεσματική στην αντιμετώπιση του (α)φυσικού αυτού φαινομένου: έστειλε προειδοποιήσεις με τηλεφωνο-βουβουζέλα (112) στους κατοίκους να μείνουν σπίτια τους και να κλείσουν πόρτες και παράθυρα, κόβοντάς τους τη χολή -- η φωτιά είναι γεμάτη τοξικά, διοξίνες, μέταλα και PAHs κυρίως. Κατά τα άλλα οι πυροσβεστικές δυνάμεις απλώς περιόρισαν το φαινόμενο μέχρι να καούν όλα τα εύφλεκτα.

Γιατί τόσες πολλές φωτιές σε τέτοια εργοστάσια;

Πού να ξέρω;

Αλλά στην Ελλάδα ζούμε, ο νους μου πάει πρώτα στο κακό. Πχ εμπρησμός για να καλυφθούν παρατυπίες, ή να ξεφορτωθούν «εμπόρευμα» που είναι αδύνατο να το διαθέσουν με νόμιμους τρόπους κλπ.

Όμως, οι φωτιές αυτές είναι φαινόμενο που ταλαιπωρεί όλες τις χώρες που διαθέτουν αυτό το είδος οικονομικής (παρα)δραστηριότητας που λέγεται «ανακύκλωση», κυκλική οικονομία κλπες feelgood μπούρδες. Μερικοί λόγοι:

-- Μπαταρίες λιθίου. Σε αυτά τα μέρη συσσωρεύονται (κακώς) συσκευές με μπαταρίες λιθίου, όπως τηλέφωνα, άτιμοι ατμιστές, λάπτοπ κα μικροσυσκευές (οι οποίες κανονικά ανακυκλώνονται διαφορετικά, αλλά πολύς κόσμος τις πετάει σε μπλε κάδους). Αν μια μπαταρία λιθίου πιεστεί και τρυπήσει έχουμε θερμική διαρροή και ανάφλεξη -- στα εργοστάσια αυτά οι πρέσες είναι συνηθισμένο εργαλείο για την μείωση του όγκου. Η φωτιά λιθίου είναι πρακτικά αδύνατο να κατασβεστεί, απλώς περιμένουμε να σβήσει λόγω εξάντλησης της καύσιμης ύλης. Οι Βρετανικές αρχές λένε ότι γύρω στις μισές πυρκαγιές σε εργοστάσια ανακύκλωσης οφείλονται σε τέτοιες μπαταρίες.

-- Αυτανάφλεξη οργανικών. Κανένας κάδος δεν είναι καθαρός, οι περισσότεροι είναι μολυσμένοι με οικιακά απορρίμματα. Στο κέντρο των τεράστιων σωρών από απορρίμματα που συγκεντρώνονται στο εργοστάσιο, έχουμε τις ιδανικές συνθήκες για ζύμωση και αυτανάφλεξη. Σημαντικός παράγοντας είναι και τα δοχεία με εύφλεκτα υπολείμματα (πχ εντομοκτόνα, λακ, χρώματα κλπ).

-- Τεράστιο Φορτίο Καύσιμης Ύλης: Τα εργοστάσια αυτά είναι γεμάτα από τα πιο εύφλεκτα υλικά που υπάρχουν: συμπιεσμένο πλαστικό, χαρτά και νάιλον. Μόλις δημιουργηθεί ένας μικρός σπινθήρας (ακόμα και από μια στατική εκκένωση ή τριβή των μηχανημάτων), η φωτιά επεκτείνεται αμέσως.

Υπάρχει μια παγκόσμια «επιδημία» από τέτοιες πυρκαγιές, οι οποίες φυσικά είναι τεράστια καταστροφή για το περιβάλλον και απειλή για την υγεία όσων άτυχων βρίσκονται στο πέρασμα του τοξικού νέφους. Οι ασφαλιστικές εταιρίες αρνούνται πλέον να ασφαλίσουν τα ΚΔΑΥ αν δεν έχουν πανάκριβο εξοπλισμό (θερμικές κάμερες, ειδικά πυροσβεστικά συστήματα κλπ) κάτι που αυξάνει το κόστος, άρα και το κίνητρο για εμπρησμό.

Και βέβαια το πρόβλημα είναι ότι τα εργοστάσια αυτά δεν μπορούν από τη φύση τους να έχουν υψηλή κερδοφορία σε μεγάλη κλίμακα -- αφού ασχολούνται με »νεκρή εργασία», η πρώτη τους ύλη είναι κεφάλαιο που έχει κλείσει τον κύκλο του και μόνο με επιδοτήσεις (ή με παρανομίες -- τα σκουπίδια είναι παραδοσιακά χώρος της μαφίας) μπορεί να έχει σοβαρά κέρδη.

Η ίδια η ιδέα της μαζικής, κεντρικοποιημένης ανακύκλωσης είναι προβληματική. Σκοπός της είναι να διατηρήσει την παράλογη κατανάλωση που προσφέρει ο καπιταλισμός χωρίς τα προβλήματά του. Ομως, ο βιομηχανικός καπιταλισμός δεν θα ήταν κερδοφόρος αν δεν ήταν σπάταλος, αν δεν είχε το ελεύθερο να ρυπαίνει, να δημιουργεί απόβλητα και σκουπίδια. Αν οι βιομηχανίες ήταν υπεύθυνες για τα απόβλητά τους και για την ανακύκλωση των προϊόντων τους, η τιμή θα ήταν τετοια που κανείς δεν θα μπορούσε να αγοράσει.

Η ανακύκλωση δεν μπορεί να λύσει αυτό το πρόβλημα, απλώς είτε να το αμβλύνει λίγο, ή να το μεταθέσει (πχ εξάγοντας τα σκουπίδια σε άλλες χώρες που απλώς θα τα θάψουν), ή να το κρύψει για λίγο κάτω από το χαλί. Όταν τα σκουπίδια κάτω από το χαλί γίνουν πολλά, τότε ...αυταναφλέγονται.

Η ειρωνεία είναι ότι η Ελλάδα έχει φάει άπειρα πρόστιμα για τις ανοιχτές χωματερές και τις φωτιές σε αυτές. Από τη στιγμή που οι χωματερές ιδιωτικοποιήθηκαν και ονομάστηκαν ΚΔΑΥ τα πρόστιμα σταμάτησαν. Οι φωτιές όμως όχι.