ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ 29/11/2014

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

Για τα την επεξεργασία των στοιχείων τεκμηρίωσης (Δ. Σ. ΔΑΜΑΣΚΟΣ) και την σύνταξη της παρούσας πρότασης συνεργάστηκαν :

ο Βασίλης Τακτικός και ο Μίλτος Καρακώστας (μέλη του Δ.Σ. Σωματίου Εργαζομένων Δ.Μαραθώνα και μέλος Π.Ο.Ε./Ο.Τ.Α.).

ΓΕΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

Η κεντρική ιδέα στην διαχείριση των απορριμμάτων, όχι μόνο για τον δήμο μας, αλλά σχεδόν σε όλους τους ευρωπαϊκούς δήμους, είναι ο διαχωρισμός στην πηγή (ΔσΠ).

Τι ακριβώς σημαίνει διαχωρισμός στη πηγή?

Σημαίνει ότι η ανακύκλωση ξεκινάει από τον πολίτη, αυτός είναι η πηγή.

Ο κάθε πολίτης ξεχωρίζει τα απορρίμματα στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας του και τα τοποθετεί σε ξεχωριστές σακούλες διαφορετικού χρώματος.

Μόλις οι σακούλες γεμίσουν τα εναποθέτει στους ειδικούς κάδους που έχει τοποθετήσει ο δήμος, ξεχωριστά για το γυαλί, ξεχωριστά για το αλουμίνιο, για το χαρτί, για το πλαστικό και τα οργανικά οικιακά απορρίμματα.

Χρειαζόμαστε λοιπόν πέντε κάδους (με τελικό στόχο τους έξι(6) κάδους) διαφορετικού χρώματος σε ορισμένο σημεία συλλογής που έχει καθορίσει ο Δήμος.

Μετά από αυτή την διαδικασία πλέον δεν μιλάμε για τα ‘’συνηθισμένα ’’ απορρίμματα, αλλά για ανακτώμενες πρώτες ύλες.

Αυτά τα υλικά λοιπόν έρχεται ο δήμος με τους υπαλλήλους του, κάνει την αποκομιδή, την τελική διαλογή, και πουλά αυτά τα υλικά επωφελούμενος το εμπορικό κέρδος καθώς και το τέλος ανακύκλωσης.

Ως αποτέλεσμα ο Δήμος κερδίζει διπλά, από την μία μειώνει τα έξοδα τελών και λειτουργίας του και από την άλλη κερδίζει από την είσπραξη της εμπορικής αξίας και του τέλους ανακύκλωσης (βάσει του νόμου 2939/2001 για τα υλικά συσκευασιών).

Η επομένη προτεινόμενη αλλαγή έχει να κάνει με τα λεγόμενα δασικά ή κηπευτικά προϊόντα ή αλλιώς Κλαδέματα που εκτιμώνται στους 8.000(+) τόνους ετησίως πράγμα που από το τέλος εισόδου τους στην Φυλή και μόνο ζημιώνεται ο Δήμος μας περί τις 400.000 ευρώ ετησίως. Αν δε υπολογίσουμε και την εμπορική τους αξία, που μπορεί να είναι και πάνω από τα 100 ευρώ/τόνο, η συνολική τους εμπορική αξία προσεγγίζει τις 800.000 ευρώ/έτος και το συνολικό όφελος για τον Δήμο το 1.200.000 ευρώ/έτος.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και αν επιτευχθεί κατά το ήμισυ ο στόχος δηλαδή ακόμα και αν επιτύχουμε να συγκρατήσουμε στον Δήμο μας (και εκτός Φυλής) μόνο το 50% (δηλ.τους 4.000 τόνους ετησίως…πράγμα εύκολο!) το σχετικό όφελος για τον Δήμο μας θα ήταν περί τις 600.000 ευρώ ετησίως.

Το σκεπτικό είναι και εδώ το ίδιο. Ανακύκλωση με διαχωρισμό στην πηγή.

Οι πολίτες που καθαρίζουν τον κήπο τους δεν θα χρειαστεί να τα πετάξουν οπουδήποτε, αλλά κατόπιν επικοινωνίας με τους υπεύθυνους του Δήμου, θα κλείνουν ραντεβού για αποκομιδή τους από κατάλληλα οχήματα.

Επιτόπου τα δασικά ή κηπευτικά υλικά θρυμματίζονται και είναι πλέον καθαρό προϊόν, χωρίς πλαστικά, χαρτιά, σίδερα, χώματα και πέτρες.

Το πριονίδι είναι πλέον έτοιμο για άμεση πώληση ή παρασκευή κομπόστ.

Διπλό το κέρδος και εδώ, καθώς από την μια πλευρά γλυτώνουμε το κόστος μεταφοράς προς την Φυλή και τα τέλη εισόδου.

Από την άλλη θα έχουμε κέρδος από την πώληση του παραγόμενου προϊόντος (πριονίδι ή έτοιμο κομπόστ).

Οι Στρατηγικοί στόχοι επομένως του όλου εγχειρήματος είναι οι εξής:

1) αύξηση εσόδων του Δήμου

2) Μείωση εξόδων του Δήμου ( τέλη εισόδου από Φυλή, έξοδα μεταφοράς κ.λ.π.),

3) Καταρρίπτουμε την επιχειρηματολογία περί αναγκαιότητας δημιουργίας και λειτουργίας μεγάλων κεντρικών εγκαταστάσεων ‘’διαχείρισης’’ σύμμεικτων απορριμμάτων σαν αυτόν του Γραμματικού (που μας αφορά άμεσα), καθώς δεν θα παραγάγουμε απορρίμματα.

4) Εξασφάλιση των θέσεων εργασίας και άνοιγμα νέων θέσεων εργασίας, με συνθήκες και κανόνες υγιεινής και ασφάλειας.

ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Στους παρακάτω πίνακες περιγράφεται αναλυτικά σε αριθμούς η οικονομική κατάσταση στο ισχύον καθεστώς καθώς και ή οικονομική κατάσταση ύστερα από την εφαρμογή της πρότασης «Ανακύκλωση στη πηγή».

Ο Πίνακας 1 περιγράφει γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και στατιστικά στοιχεία.

Ο Πίνακας 2 μας δείχνει το συνολικό κόστος του ισχύοντος καθεστώτος
( Σημείωση: Eχουμε περί τα 4.700.000 euro ετήσιο κόστος λειτουργίας για τα απορρίμματα που τα εισπράττουμε, μέσω αντισταθμιστικών, από τους δημότες μας με μέση ετήσια κατά κεφαλή χρέωση περ. 141 euro.) .

Ο Πίνακας 3 μας εξηγεί αναλυτικά το σύνολο από τα κόστη που προέρχονται τόσο από την ρίψη και εναπόθεση του συνόλου των απορριμμάτων όσο και του υπολείμματος του μπλε Κάδου που δηλώνει το ΚΔΑΥ (της ΕΕΑΑ) ως μη ανακυκλώσιμο και το στέλνει στην Φυλή (χρεώνοντας τον Δήμο μας περίπου 15.000 euro/έτος).

Στο Πίνακα 4 βλέπουμε επίσης το σύνολο από τα κόστη όταν ανεβάσουμε την ανακύκλωση μόνο στο 50 % ( ο μέσος Ευρωπαϊκός όρος) συνεχίζοντας όμως την εξάρτηση από το ΚΔΑΥ της ΕΕΑΑ (δηλ. την ‘’εταιρία του Μπλέ κάδου’’).
Το σχετικό, με την σημερινή κατάσταση, όφελος για τον Δήμο μας θα ήταν μόνο περ. 800.000 ευρώ/έτος) ενώ αν η διαχείριση των συσκευασιών γινόταν από εμάς με δκό μας ΚΔΑΥ , χωρίς την κηδεμονία της ΕΕΑΑ ή άλλων εταιριών, το αντίστοιχο ετήσιο όφελος για το ταμείο του Δήμου μας θα ήταν πάνω από 2.900.000 ευρώ.

Στο Πίνακα 5. βλέπουμε επίσης το σύνολο από τα κόστη με ανακύκλωση στο 85 % Σε αυτή την περίπτωση αν συνεχίζαμε την σημερινή εξάρτηση από την εταιρία του Μπλέ κάδου το σχετικό, με την σημερινή κατάσταση, όφελος για τον Δήμο μας θα ήταν περ. 1.200.000 ευρώ/έτος. Ενώ αν η διαχείριση των συσκευασιών γινόταν από εμάς, με δικό μας (δημοτικό) ΚΔΑΥ , χωρίς την κηδεμονία της ΕΕΑΑ ή άλλων εταιριών, το αντίστοιχο ετήσιο όφελος για το ταμείο του Δήμου μας θα ήταν πάνω από 4.400.000 ευρώ.

Τα τεράστια αυτά οικονομικά οφέλη είναι επιτεύξιμα αν εφαρμόσουμε την πρόταση της «ανακύκλωσης στην πηγή» κάτω από δημόσια διαχείριση και χωρίς την κηδεμονία της ΕΕΑΑ ή άλλων εταιριών. Ειδικότερα στο πίνακα 5 φαίνεται ότι το τελικό κόστος σχεδόν μηδενίζεται και αυτό χωρίς να συνυπολογίσουμε το κέρδος από την εκμετάλλευση άλλων υλικών ( π.χ. τα φύκια , τα τηγανέλαια (περ. 600 euro/ton), μικρές μπαταρίες κ.α. πολλά)

ΤΡΟΠΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Για να πετύχει το εγχείρημα χρειάζονται να εφαρμοστούν τα παρακάτω

1. Εύρεση Κέντρου διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών (Κ.Δ.Α.Υ.) για τον διαχωρισμό των υλικών συσκευασίας . Η δυναμικότητα του απαιτούμενου Κ.Δ.Α.Υ για το σύνολο (το 100%) των υλικών συσκευασίας του Δήμου μας είναι μόνο 20 τόνων ημερησίως και συνεπώς μια μικρή εγκατάσταση, χαμηλής (μηδενικής) όχλησης, σε σύγκριση με τα γιγαντιαία ΚΔΑΥ των 200 (+) τόνων ημερησίως (βλ. ΚΔΑΥ Ελευσίνας).
   Απαιτείται δε, απλός μηχανολογικός εξοπλισμός (ταινιόδρομος, δεματοποιητής, θρυμματιστής γυαλιών, μαγνήτης και χώρος αποθήκευσης) και οι χώροι αυτοί υπάρχουν στον Δήμο μας, όπως για παράδειγμα το κτήριο του πρώην ΚΤΕΟ στη Σουλίου κ.λ.π.
2. Τοποθέτηση ξεχωριστών κάδων με διαφορετικό χρώμα για να ξεκινήσει η διαλογή από τους πολίτες.
3. Αγορά στην αρχή 5 μικρών συρόμενων θρυμματιστών (ΜΑΧ Φ7) ακολουθούμενος από τα ανάλογα φορτηγά και θα ακολουθεί ραντεβού με τον πολίτη όπου θα θρυμματίζεται επιτόπου το προϊόν και θα συλλέγεται.
4. Ανανέωση στόλου οχημάτων ώστε να μαζεύονται σωστά τα προϊόντα και συγχρόνως να κερδίζουμε από την μείωση της κατανάλωσης των καυσίμων και την ελαχιστοποίηση των μηχανολογικών ζημιών.
5. Εύρεση χώρου εναπόθεσης των θρυμματισμένων πλέον δασικών και κηπευτικών προϊόντων όπου θα γίνεται κομπόστ. Οι χώροι αυτοί είναι χαμηλής όχλησης, παίρνουν εύκολα αδειοδότηση από την Περιφέρεια.
   (για εγκαταστάσεις κάτω από 20 τόνους/ημέρα δεν χρειάζεται ούτε μελέτη)

Είναι πολύ εύκολη η διαχείριση του τρίμματος για να γίνει κομπόστ (βρέξιμο, ανακάτεμα κ.λ.π)

6. Κρίνεται απαραίτητη η στήριξη του συνόλου του προσωπικού, όπου στην αρχή τουλάχιστον θα χρειαστεί να απασχοληθεί υπερωριακά για μικρά διαστήματα και για λίγες ώρες. Θεωρούμε ότι το έξοδο αυτό θα είναι ένα μικρό κλάσμα της προβλεπόμενης εξοικονόμησης που θα προκύψει από τη μείωση των διαδρομών προς Φυλή από τα καύσιμα και μόνο.

ΠΟΣΟ ΘΑ ΣΤΟΙΧΙΣΕΙ Ο ΟΛΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Ήδη έχουμε την δυνατότητα να πραγματοποιήσουμε μια αρχή με απλά πράγματα και χωρίς την ανάγκη κεφαλαίων.

Παίρνουμε άδεια από την Περιφέρεια για την λειτουργία του ΚΔΑΥ και για τον χώρο εναπόθεσης τρίμματος παραγωγής κομπόστ. (για έως 20 τόνους ημερησίως δεν χρειάζεται ούτε μελέτη)

Διακόπτουμε την σύμβαση συνεργασίας με το ΚΔΑΥ (που μας έχει υποδείξει η ΕΕΑΑ ), και τα προϊόντα που στην ουσία τους χαρίζαμε, τα εκμεταλλευόμαστε σαν Δήμος και αποκτούμε το κέρδος που είναι το άθροισμα της εμπορικής τους αξίας και του τέλους ανακύκλωσης (εισπράττουμε την επιδότηση από την ΕΕΑΑ). Μόνο από την εκμετάλλευση του παλαιού πλέον μπλε κάδου, και χωρίς αύξηση του χαμηλού μας ποσοστού ανακύκλωσης του Δήμου μας (1,84%) το ετήσιο κέρδος (για τους περίπου 1.000 τόνους/έτος) θα ήταν περίπου 200.000 € ετησίως.

Μιλώντας τώρα για τα οικονομικά στοιχεία με βάση του προϋπολογισμού του 2015 που προβλέπει περίπου 1.5 εκατ. για την εναπόθεση των απορριμμάτων στη Φυλή (gate fee), περίπου 400.000 € αφορούν τα δασικά και κηπευτικά προϊόντα. Με τον προτεινόμενο σχεδιασμό τα δασικά και κηπευτικά προϊόντα πλέον δεν θα τα πηγαίνουμε στη Φυλής, αλλά θα τα εκμεταλλευόμαστε εμείς. Μέσω αναμόρφωσης μπορούμε να πετύχουμε την άντληση ποσού ύψους 150.000€ και να τα διαθέσουμε στην αγορά μικρών θρυμματιστών που παράγουν το υλικό. Την πρώτη χρονιά το κέρδος θα ανέρχεται στις 500.000 € και λογιστικά και οικονομικά. Στον επόμενο χρόνο σύντομα θα έχουμε την δυνατότητα αγοράς μικρών ξεχωριστών κάδων, ώστε να μπει σε πλήρη εφαρμογή ο σχεδιασμός για ανακύκλωση στη πηγή. Για να λειτουργήσει σωστά ο σχεδιασμός χρειάζεται ανανέωση ο εξοπλισμός μέσω leasing και με την προοπτική στο τέλος του 3^ου χρόνου να αποπληρωθεί το χρέος της σύμβασης. Στο τέλος του 4^ου χρόνου πλέον θα έχουν εξοικονομηθεί πάνω από 4.000.000 €.

Όσο αφορά τώρα το προσωπικό μετά από ενδελεχή συζήτηση με τη διοίκηση η κατανομή του υπάρχοντος προσωπικού καθώς και ο προγραμματισμός πρόσληψης έκτακτου προσωπικού για την κάλυψη όλων των αναγκών.

Τέλος για τα (διαρκώς μειούμενα) απομένοντα σύμμεικτα απορρίμματα καθώς και για το όποιο υπόλειμμα της ανακύκλωσης , αντί αυτό να εισάγεται σε εγκαταστάσεις όπως της Φυλής με τέλος εισόδου (gate fee) που σήμερα είναι ήδη πάνω από 50 ευρώ /τόνο, μπορεί κάλλιστα να γίνει αντικείμενο πώλησης στο εξωτερικό. (Σύμφωνα με πληροφορίες το κόστος μεταφοράς στην Κίνα είναι περί τα 30 ευρώ/τόνο και στην Γερμανία περίπου 45 ευρώ/τόνο).
O Δήμος μας πρέπει να το διερευνήσει.

ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ 29/11/2014

ΓΙΑ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΉ ΟΜΑΔΑ

MIND-BLOWING EARLY SOFT MACHINE FOOTAGE, 1968

http://vimeo.com/23399431

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1912-2012 

Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΙΑ ΕΚΑΤΟΝΤΑΕΤΙΑΣ

Η έκθεση παρουσιάζεται στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, που βρίσκεται εντός του χώρου της ΔΕΘ.  http://www.mmca.org.gr/mmst/el/home.htm

Στην έκθεση γίνεται προσπάθεια να καταγραφεί η αλλαγή της εικόνας της πόλης μέσα στα τελευταία 100 χρόνια.

Οπως σημειώνεται στο δελτίο τύπου των διοργανωτών, ” η αλλαγή της εικόνας της πόλης είναι πολυσήμαντη, πολυδιάστατη και ιδιαίτερα εντυπωσιακή.
Γεγονότα, όπως ο A’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η μεγάλη πυρκαγιά του 1917, η μελέτη και η εφαρμογή του νέου σχεδίου, η ανοικοδόμηση, η μεταπολεμική ανασυγκρότηση, τα μεγάλα έργα της δεκαετίας 1955-1965, η ίδρυση της Πολυτεχνικής Σχολής και οι γενικοί οικοδομικοί κανονισμοί συνιστούν ορόσημα στην εξέλιξη του αστικού της χώρου και αφετηρίες για μία διεξοδική ανάλυση και παρουσίαση της αρχιτεκτονικής της.”

Μια προσπάθεια λοιπόν καταγραφής της ιστορικής μνήμης της πόλης, αλλά και των δυνατοτήτων που υπήρχαν να εξελιχθεί αυτή η πόλη σε μια καλύτερη απο την σημερινή, παρουσιάζονται σε αυτή την έκθεση, μερικές φωτογραφίες απο την οποία μπορείτε να δείτε παρακάτω.

Επιμελητής της έκθεσης: ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΟΛΩΝΑΣ

Η Διαγώνιος στην συμβολή των οδών Τσιμισκή και Π.Μελά.  Συλλογή Γ.Μέγα

Πλ. Αγ. Σοφίας και η οδός Ερμού.

Βενιζέλου και Εγνατίας, δεκαετία του -60. Φωτ. Δ.Παπαδήμου

Πλατεία ΧΑΝΘ και αρχαιολογικό μουσείο. Φωτ. Δημ. Χαρισιάδης

http://www.analogplanet.com/content/reissue-labels-avoid-and-some-best-proceed-caution

Η ΦΡΑΟΥΛΑ

Παρ’ ό,τι οι συνομιλίες των πολιτικών αρχηγών ναυάγησαν και βαίνουμε προς νέες εκλογές, το ιστολόγιο επιμένει ανεπίκαιρα -και πριν, όπως όλα δείχνουν, αποκτήσουμε κυβέρνηση Πικραμένου, σκέφτομαι να σας γλυκάνω λίγο με ένα από εκείνα τα άρθρα για τα φρούτα, που έχω πολύν καιρό να βάλω. Έχει άλλωστε μεσιάσει ο Μάης και αρχίζει η καλύτερη εποχή των οπωρικών, οπότε σκέφτομαι σήμερα να σας σερβίρω ένα φρούτο εποχής, που το βλέπετε και στη φωτογραφία, ένα φρούτο όμως που δεν είναι. Τις φράουλες.

Τι εννοώ; Θα εξηγηθώ.

Η φράουλα είναι από τα δημοφιλέστερα φρούτα, και όχι μόνο για νωπή κατανάλωση αλλά και ως γεύση σε παγωτά, μαρμελάδες, τσίχλες, ζελέ και συστατικό σε αρώματα, καλλυντικά και διάφορα άλλα προϊόντα, κι όμως… δεν είναι φρούτο! Πράγματι, από φυτολογική άποψη η φράουλα είναι ψευδοφρούτο: τα πραγματικά φρούτα είναι τα πολλά μικροσκοπικά «σποράκια» που βλέπουμε στην επιφάνεια της σάρκας της φράουλας, ενώ το σαρκώδες τμήμα δεν είναι παρά το περίβλημα του καρπού· μπορεί αυτό να το υποστηρίζουν οι βοτανολόγοι, όμως εμείς που τις απολαμβάνουμε τις θεωρούμε φρούτα και με το παραπάνω –και μάλιστα, αν ρωτήσετε τα παιδιά πάω στοίχημα πως η φράουλα, θα πάρει μια θέση ανάμεσα στις πρώτες, με το κόκκινο χρώμα της, τη λάμψη της, το άρωμά της. Ίσως και την πρώτη, κι ας λένε οι βοτανολόγοι.

Αν εξαιρέσουμε μπανάνες, ανανάδες και τα άλλα εξωτικά φρούτα, οι φράουλες ήρθαν τελευταίες στα μέρη μας: στη Γεωργική και οικιακή οικονομία του, γραμμένη το 1835, ο πρωτοπόρος Γρηγόριος Παλαιολόγος σημειώνει μεν ότι η φράγουλα, που την ονομάζει επίσης χαμαίβατο, καλλιεργείται σε πολλούς κήπους των Αθηνών και πετυχαίνει σχεδόν παντού, αλλά την παρουσιάζει ανάμεσα στα σχετικώς άγνωστα φρούτα (χαρακτηριστικό είναι ότι αμέσως μετά περιγράφει το ανανάσιον, δηλαδή τον ανανά).

Οι αρχαίοι τις φράουλες ή δεν τις ήξεραν ή δεν τις ονόμασαν· η ονομασία χαμαικέρασος, που είναι η φράουλα στην αυστηρή καθαρεύουσα, είναι μεν αρχαία, αλλά, τουλάχιστον στον Αθήναιο, αναφέρεται στα κούμαρα. Οι Ρωμαίοι ήξεραν τις φράουλες, όχι όμως τις σημερινές αλλά τις άγριες της εποχής εκείνης, και τις είπαν fraga terrestria, δηλαδή «επίγεια κούμαρα». Από αυτό το fragum, fragula με τον υποκορισμό, προέκυψε το ιταλικό fragola, που πέρασε στα ελληνικά, αρχικά ως φράγουλα όπως είδαμε και στον Παλαιολόγο. Στα κείμενα του 19ου αιώνα θα βρείτε και τους δυο τύπους, φράγουλακαι φράουλα, αλλά από το 1920 και μετά ο τύπος φράουλα επικρατεί. Ο Κοραής γράφει στα Άτακτα: «Ο ονομαζόμενος από τους Γάλλους καρπός Fraise [δηλαδή η φράουλα] ομοιάζει το κόμαρον, και ημπορούμε να το ονομάσουμε (επειδή δεν ονοματοθετήθη ακόμη) ‘ημεροκόμαρον’». Θα συμφωνήσετε ότι η δανεική ονομασία, φράουλες, είναι πιο βολική από την εξασύλλαβη πρόταση του Κοραή!

(Παρένθεση: Στο βιβλίο Η γλώσσα της γεύσης της Μαριάννας Καβρουλάκη διαβάζω ότι την ονομασία φράουλα την έπλασε πρώτος ο βυζαντινός φαρμακοποιός Νικόλαος Μυρεψός, που έζησε τον 13ο αιώνα. Αυτό δεν μπόρεσα να το διασταυρώσω πουθενά, και επειδή η πηγή της Καβρουλάκη (ένα μάλλον ύποπτο αμερικάνικο λεξικό που διατίθεται στο Διαδίκτυο) δεν είναι και τόσο αξιόπιστη, πρέπει να το θεωρήσουμε λάθος. Άλλωστε, η λέξη δεν έχει πιθανή ελληνική ετυμολογία).

Η λατινική ονομασία του καρπού πέρασε στις λατινογενείς γλώσσες (π.χ. fraise στα γαλλικά, fresa στα ισπανικά), αλλά όχι παραπέρα. Στα αγγλικά η φράουλα λέγεται strawberry, όπου berry είναι η δυσκολομετάφραστη γενική ονομασία των αγγλοσαξόνων για όλους τους μικρούς απύρηνους καρπούς, συνήθως του δάσους, ας τους πούμε μουροειδή, ενώ δεν ξέρουμε με βεβαιότητα πώς εξηγείται το πρώτο συνθετικό, που βέβαια σημαίνει «άχυρο». Στα γερμανικά τουλάχιστον, λέγονται Erdbeere, όπου το πρώτο συνθετικό σημαίνει τη γη.

Πάντως, οι φράουλες που τρώμε σήμερα είναι υβρίδια από δυο ποικιλίες αμερικανικές, μια της βόρειας Αμερικής αρωματική και μια της Χιλής, που έδινε μεγάλους καρπούς και που στη συνέχεια διασταυρώθηκαν με ντόπιες γαλλικές ποικιλίες. Οι Γάλλοι λοιπόν καλλιέργησαν πρώτοι τις φράουλες.

Καθώς οι Γάλλοι είναι οι πρώτοι διδάξαντες, δεν είναι περίεργο που η λέξη έχει μπει και στη φρασεολογία τους· για παράδειγμα, aller aux fraises, κατά λέξη «πάω για φράουλες», λέγεται όταν ένα ζευγαράκι απομακρύνεται σε μέρος ήσυχο μακριά από αδιάκριτα βλέμματα. Στη γενικότερη κουλτούρα, θα μπορούσαμε να θυμηθούμε το  τραγούδι Strawberry fields forever των Μπιτλς, τις Άγριες φράουλες του Μπέργκμαν, καθώς και την ταινία-έμβλημα της εξέγερσης της νεολαίας Strawberry statement, που ο ανώνυμος εισαγωγέας είχε την καλή ιδέα να ακολουθήσει τον γαλλικό τίτλο (με την εκπληκτική έμπνευση Des fraises et du sang) και να τον αποδώσει Φράουλες και αίμαστα ελληνικά. (Στην ταινία δεν νομίζω να υπάρχουν φράουλες, πάντως).

Να αναφέρουμε ακόμα την ποικιλία φράουλα των σταφυλιών, το Τρένο με τις φράουλες, μυθιστόρημα του Γιάννη Ξανθούλη, καθώς και τις φράουλες με σαντιγί που είναι το παραδοσιακό έδεσμα στο τουρνουά τένις του Γουίμπλεντον –καταναλώνονται πάνω από 20 τόννοι στη διάρκεια κάθε τουρνουά.

Δεν θα παραξενευτείτε αν σας πω ότι στα ελληνικά σχεδόν δεν υπάρχει παροιμία ή ιδιωματική φράση με τις φράουλες. Είπαμε, φτάσαν αργά στα μέρη μας. Λέω “σχεδόν” επειδή στο slang.gr βρίσκω τα (συγνώμη, έτσι; ) “σκατά με φράουλες”, που είναι, λέει, αγενής απάντηση στην ερώτηση “τι θα φάμε;” -οπότε η ενδεδειγμένη απάντηση είναι “πάλι φράουλες;” ή κάτι ανάλογο. Πάντως, ακόμα κι έτσι η παροιμιολογική-φρασεολογική παρουσία της φράουλας είναι ισχνή.

Οπότε, για να καλύψω το κενό θα μου επιτρέψετε να θυμηθώ μιαν εφηβική μου ανάμνηση· ένας μεγαλύτερος ξάδερφος, που απολάμβανε το σεβασμό μας γιατί είχε εμπειρία ζωής (ήταν δυο χρόνια μεγαλύτερος και σ’ αυτή την ηλικία τέτοιες διαφορές μετράνε) θέλοντας να μας δώσει να καταλάβουμε ότι δεν είναι όλα τα κορίτσια της ίδιας ηλικίας εξίσου ώριμα, μας είχε πει: δεν ωριμάζουν όλα τα κορίτσια την ίδια εποχή, όπως οι φράουλες! –εύστοχο, διότι τότε, πράγματι, οι φράουλες εμφανίζονταν στην αγορά για σχετικά μικρό διάστημα, ένα μήνα, το πολύ δύο. Τώρα βέβαια, με τις εισαγωγές από το άλλο ημισφαίριο και με τα θερμοκήπια, η έννοια της εποχικότητας έχει ατονήσει και βρίσκει κανείς φράουλες στον μανάβη σχεδόν ολοχρονίς, άσε που έχουν μεγαλώσει κιόλας, σαν ντομάτες έχουν γίνει στο μέγεθος –συχνά και στη γεύση. Και για να μπορεί ο πελάτης των σουπερμάρκετ να βρίσκει φράουλες κάτω από 2 ευρώ το κιλό, αίμα χύνεται στη Μανωλάδα, στη νότια Ισπανία και αλλού. Φράουλες και αίμα, ήταν προφητικός ο γαλλικός τίτλος.

http://sarantakos.wordpress.com

http://24.media.tumblr.com/tumblr_m3njl8CBj81r32mdfo1_500.jpg