Πέμπτη 1 Αυγούστου 2019

Rethinking Renewable Mandates



Rethinking Renewable Mandates

Powering the world’s economy with wind, water and solar, and perhaps a little wood sounds like a good idea until a person looks at the details. The economy can use small amounts of wind, water and solar, but adding these types of energy in large quantities is not necessarily beneficial to the system.
While a change to renewables may, in theory, help save world ecosystems, it will also tend to make the electric grid increasingly unstable. To prevent grid failure, electrical systems will need to pay substantial subsidies to fossil fuel and nuclear electricity providers that can offer backup generation when intermittent generation is not available. Modelers have tended to overlook these difficulties. As a result, the models they provide offer an unrealistically favorable view of the benefit (energy payback) of wind and solar.
If the approach of mandating wind, water, and solar were carried far enough, it might have the unfortunate effect of saving the world’s ecosystem by wiping out most of the people living within the ecosystem. It is almost certain that this was not the intended impact when legislators initially passed the mandates.
[1] History suggests that in the past, wind and water never provided a very large percentage of total energy supply.
Figure 1. Annual energy consumption per person (megajoules) in England and Wales 1561-70 to 1850-9 and in Italy 1861-70. Figure by Tony Wrigley, Cambridge University.
Figure 1 shows that before and during the Industrial Revolution, wind and water energy provided 1% to 3% of total energy consumption.
For an energy source to work well, it needs to be able to produce an adequate “return” for the effort that is put into gathering it and putting it to use. Wind and water seemed to produce an adequate return for a few specialized tasks that could be done intermittently and that didn’t require heat energy.
When I visited Holland a few years ago, I saw windmills from the 17th and 18th centuries. These windmills pumped water out of low areas in Holland, when needed. A family would live inside each windmill. The family would regulate the level of pumping desired by adding or removing cloths over the blades of the windmill. To earn much of their income, they would also till a nearby plot of land.
This overall arrangement seems to have provided adequate income for the family. We might conclude, from the inability of wind and water energy to spread farther than 1% -3% of total energy consumption, that the energy return from the windmills was not very high. It was adequate for the arrangement I described, but it didn’t provide enough extra energy to encourage greatly expanded use of the devices.
[2] At the time of the Industrial Revolution, coal worked vastly better for most tasks of the economy than did wind or water.
Economic historian Tony Wrigley, in his book Energy and the English Industrial Revolution, discusses the differences between an organic economy (one whose energy sources are human labor, energy from draft animals such as oxen and horses, and wind and water energy) and an energy-rich economy (one that also has the benefit of coal and perhaps other energy sources). Wrigley notes the following benefits of a coal-based energy-rich economy during the period shown in Figure 1:
  • Deforestation could be reduced. Before coal was added, there was huge demand for wood for heating homes and businesses, cooking food, and for making charcoal, with which metals could be smelted. When coal became available, it was inexpensive enough that it reduced the use of wood, benefiting the environment.
  • The quantity of metals and tools was greatly increased using coal. As long as the source of heat for making metals was charcoal from trees, the total quantity of metals that could be produced was capped at a very low level.
  • Roads to mines were greatly improved, to accommodate coal movement. These better roads benefitted the rest of the economy as well.
  • Farming became a much more productive endeavor. The crop yield from cereal crops, net of the amount fed to draft animals, nearly tripled between 1600 and 1800.
  • The Malthusian limit on population could be avoided. England’s population grew from 4.2 million to 16.7 million between 1600 and 1850. Without the addition of coal to make the economy energy-rich, the population would have been capped by the low food output from the organic economy.
[3] Today’s wind, water, and solar are not part of what Wrigley called the organic economy. Instead, they are utterly dependent on the fossil fuel system.
The name renewables reflects the fact that wind turbines, solar panels, and hydroelectric dams do not burn fossil fuels in their capture of energy from the environment.
Modern hydroelectric dams are constructed with concrete and steel. They are built and repaired using fossil fuels. Wind turbines and solar panels use somewhat different materials, but these too are available only thanks to the use of fossil fuels. If we have difficulty with the fossil fuel system, we will not be able to maintain and repair any of these devices or the electricity transmission system used for distributing the energy that they capture.
[4] With the 7.7 billion people in the world today, adequate energy supplies are an absolute requirement if we do not want population to fall to a very low level. 
There is a myth that the world can get along without fossil fuels. Wrigley writes that in a purely organic economy, the vast majority of roads were deeply rutted dirt roads that could not be traversed by wheeled vehicles. This made overland transport very difficult. Canals were used to provide water transport at that time, but we have virtually no canals available today that would serve the same purpose.
It is true that buildings for homes and businesses can be built with wood, but such buildings tend to burn down frequently. Buildings of stone or brick can also be used. But with only the use of human and animal labor, and having few roads that would accommodate wheeled carts, brick or stone homes tend to be very labor-intensive. So, except for the very wealthy, most homes will be made of wood or of other locally available materials such as sod.
Wrigley’s analysis shows that before coal was added to the economy, human labor productivity was very low. If, today, we were to try to operate the world economy using only human labor, draft animals, and wind and water energy, we likely could not grow food for very many people. World population in 1650 was only about 550 million, or about 7% of today’s population. It would not be possible to provide for the basic needs of today’s population with an organic economy as described by Wrigley.
(Note that organic here has a different meaning than in “organic agriculture.” Today’s organic agriculture is also powered by fossil fuel energy. Organic agriculture brings soil amendments by truck, irrigates land and makes “organic sprays” for fruit, all using fossil fuels.)
[5] Wind, water and solar only provided about 11% of the world’s total energy consumption for the year 2018. Trying to ramp up the 11% production to come anywhere close to 100% of total energy consumption seems like an impossible task.
Figure 2. World Energy Consumption by Fuel, based on data of 2019 BP Statistical Review of World Energy.
Let’s look at what it would take to ramp up the current renewables percentage from 11% to 100%. The average growth rate over the past five years of the combined group that might be considered renewable (Hydro + Biomass etc + Wind&Solar) has been 5.8%. Maintaining such a high growth rate in the future is likely to be difficult because new locations for hydroelectric dams are hard to find and because biomass supply is limited. Let’s suppose that despite these difficulties, this 5.8% growth rate can be maintained going forward.
To increase the quantity from 2018’s low level of renewable supply to the 2018 total energy supply at a 5.8% growth rate would take 39 years. If population grows between 2018 and 2057, even more energy supply would likely be required. Based on this analysis, increasing the use of renewables from a 11% base to close to a 100% level does not look like an approach that has any reasonable chance of fixing our energy problems in a timeframe shorter than “generations.”
The situation is not quite as bad if we look at the task of producing an amount of electricity equal to the world’s current total electricity generation with renewables (Hydro + Biomass etc + Wind&Solar); renewables in this case provided 26% of the world’s electricity supply in 2018.
Figure 3. World electricity production by type, based on data from 2019 BP Statistical Review of World Energy.
The catch with replacing electricity (Figure 3) but not energy supplies is the fact that electricity is only a portion of the world’s energy supply. Different calculations give different percentages, with electricity varying between 19% to 43% of total energy consumption.1 Either way, substituting wind, water and solar in electricity production alone does not seem to be sufficient to make the desired reduction in carbon emissions.
[6] A major drawback of wind and solar energy is its variability from hour-to-hour, day-to-day, and season-to-season. Water energy has season-to-season variability as well, with spring or wet seasons providing the most electricity.
Back when modelers first looked at the variability of electricity produced by wind, solar and water, they hoped that as an increasing quantity of these electricity sources were added, the variability would tend to offset. This happens a little, but not nearly as much as one would like. Instead, the variability becomes an increasing problem as more is added to the electric grid.
When an area first adds a small percentage of wind and/or solar electricity to the electric grid (perhaps 10%), the electrical system’s usual operating reserves are able to handle the variability. These were put in place to handle small fluctuations in supply or demand, such as a major coal plant needing to be taken off line for repairs, or a major industrial client reducing its demand.
But once the quantity of wind and/or solar increases materially, different strategies are needed. At times, production of wind and/or solar may need to be curtailed, to prevent overburdening the electric grid. Batteries are likely to be needed to help ease the abrupt transition that occurs when the sun goes down at the end of the day while electricity demand is still high. These same batteries can also help ease abrupt transitions in wind supply during wind storms.
Apart from brief intermittencies, there is an even more serious problem with seasonal fluctuations in supply that do not match up with seasonal fluctuations in demand. For example, in winter, electricity from solar panels is likely to be low. This may not be a problem in a warm country, but if a country is cold and using electricity for heat, it could be a major issue.
The only real way of handling seasonal intermittencies is by having fossil fuel or nuclear plants available for backup. (Battery backup does not seem to be feasible for such huge quantities for such long periods.) These back-up plants cannot sit idle all year to provide these services. They need trained staff who are willing and able to work all year. Unfortunately, the pricing system does not provide enough funds to adequately compensate these backup systems for those times when their services are not specifically required by the grid. Somehow, they need to be paid for the service of standing by, to offset the inevitable seasonal variability of wind, solar and water.
[7] The pricing system for electricity tends to produce rates that are too low for those electricity providers offering backup services to the electric grid.
As a little background, the economy is a self-organizing system that operates through the laws of physics. Under normal conditions (without mandates or subsidies) it sends signals through prices and profitability regarding which types of energy supply will “work” in the economy and which kinds will simply produce too much distortion or create problems for the system.
If legislators mandate that intermittent wind and solar will be allowed to “go first,” this mandate is by itself a substantial subsidy. Allowing wind and solar to go first tends to send prices too low for other producers because it tends to reduce prices below what those producers with high fixed costs require.2
If energy officials decide to add wind and solar to the electric grid when the grid does not really need these supplies, this action will also tend to push other suppliers off the grid through low rates. Nuclear power plants, which have already been built and are adding zero CO2 to the atmosphere, are particularly at risk because of the low rates. The Ohio legislature recently passed a $1.1 billion bailout for two nuclear power plants because of this issue.
If a mandate produces a market distortion, it is quite possible (in fact, likely) that the distortion will get worse and worse, as more wind and solar is added to the grid. With more mandated (inefficient) electricity, customers will find themselves needing to subsidize essentially all electricity providers if they want to continue to have electricity.
The physics-based economic system without mandates and subsidies provides incentives to efficient electricity providers and disincentives to inefficient electricity suppliers. But once legislators start tinkering with the system, they are likely to find a system dominated by very inefficient production. As the costs of handling intermittency explode and the pricing system gets increasingly distorted, customers are likely to become more and more unhappy.
[8] Modelers of how the system might work did not understand how a system with significant wind and solar would work. Instead, they modeled the most benign initial situation, in which the operating reserves would handle variability, and curtailment of supply would not be an issue. 
Various modelers attempted to figure out whether the return from wind and solar would be adequate, to justify all of the costs of supporting it. Their models were very simple: Energy Out compared to Energy In, over the lifetime of a device. Or, they would calculate Energy Payback Periods. But the situation they modeled did not correspond well to the real world. They tended to model a situation that was close to the best possible situation, one in which variability, batteries and backup electricity providers were not considerations. Thus, these models tended to give a far too optimistic estimates of the expected benefit of intermittent wind and solar devices.
Furthermore, another type of model, the Levelized Cost of Electricity model, also provides distorted results because it does not consider the subsidies needed for backup providers if the system is to work. The modelers likely also leave out the need for backup batteries.
In the engineering world, I am told that computer models of expected costs and income are not considered to be nearly enough. Real-world tests of proposed new designs are first tested on a small scale and then at progressively larger scales, to see whether they will work in practice. The idea of pushing “renewables” sounded so good that no one thought about the idea of testing the plan before it was put into practice.
Unfortunately, the real-world tests that Germany and other countries have tried have shown that intermittent renewables are a very expensive way to produce electricity when all costs are considered. Neighboring countries become unhappy when excess electricity is simply dumped on the grid. Total CO2 emissions don’t necessarily go down either.
[9] Long distance transmission lines are part of the problem, not part of the solution. 
Early models suggested that long-distance transmission lines might be used to smooth out variability, but this has not worked well in practice. This happens partly because wind conditions tend to be similar over wide areas, and partly because a broad East-West mixture is needed to even-out the rapid ramp-down problem in the evening, when families are still cooking dinner and the sun goes down.
Also, long distance transmission lines tend to take many years to permit and install, partly because many landowners do not want them crossing their property. In some cases, the lines need to be buried underground. Reports indicate that an underground 230 kV line costs 10 to 15 times what a comparable overhead line costs. The life expectancy of underground cables seems to be shorter, as well.
Once long-distance transmission lines are in place, maintenance is very fossil fuel dependent. If storms are in the area, repairs are often needed. If roads are not available in the area, helicopters may need to be used to help make the repairs.
An issue that most people are not aware of is the fact that above ground long-distance transmission lines often cause fires, especially when they pass through hot, dry areas. The Northern California utility PG&E filed for bankruptcy because of fires caused by its transmission lines. Furthermore, at least one of Venezuela’s major outages seems to have been related to sparks from transmission lines from its largest hydroelectric plant causing fires. These fire costs should also be part of any analysis of whether a transition to renewables makes sense, either in terms of cost or of energy returns.
[10] If wind turbines and solar panels are truly providing a major net benefit to the economy, they should not need subsidies, even the subsidy of going first.
To make wind and solar electricity producers able to compete with other electricity providers without the subsidy of going first, these providers need a substantial amount of battery backup. For example, wind turbines and solar panels might be required to provide enough backup batteries (perhaps 8 to 12 hours’ worth) so that they can compete with other grid members, without the subsidy of going first. If it really makes sense to use such intermittent energy, these providers should be able to still make a profit even with battery usage. They should also be able to pay taxes on the income they receive, to pay for the government services that they are receiving and hopefully pay some extra taxes to help out the rest of the system.
In Item [2] above, I mentioned that when coal mines were added in England, roads to the mines were substantially improved, befitting the economy as a whole. A true source of energy (one whose investment cost is not too high relative to it output) is supposed to be generating “surplus energy” that assists the economy as a whole. We can observe an impact of this type in the improved roads that benefited England’s economy as a whole. Any so-called energy provider that cannot even pay its own fair share of taxes acts more like a leech, sucking energy and resources from others, than a provider of surplus energy to the rest of the economy.
Recommendations
In my opinion, it is time to eliminate renewable energy mandates. There will be some instances where renewable energy will make sense, but this will be obvious to everyone involved. For example, an island with its electricity generation from oil may want to use some wind or solar generation to try to reduce its total costs. This cost saving occurs because of the high price of oil as fuel to make electricity.
Regulators, in locations where substantial wind and/or solar has already been installed, need to be aware of the likely need to provide subsidies to backup providers, in order to keep the electrical system operating. Otherwise, the grid will likely fail from lack of adequate backup electricity supply.
Intermittent electricity, because of its tendency to drive other providers to bankruptcy, will tend to make the grid fail more quickly than it would otherwise. The big danger ahead seems to be bankruptcy of electricity providers and of fossil fuel producers, rather than running out of a fuel such as oil or natural gas. For this reason, I see little reason for the belief by many that electricity will “last longer” than oil. It is a question of which group is most affected by bankruptcies first.
I do not see any real reason to use subsidies to encourage the use of electric cars. The problem we have today with oil prices is that they are too low for oil producers. If we want to keep oil production from collapsing, we need to keep oil demand up. We do this by encouraging the production of cars that are as inexpensive as possible. Generally, this will mean producing cars that operate using petroleum products.
(I recognize that my view is the opposite one from what many Peak Oilers have. But I see the limit ahead as being one of too low prices for producers, rather than too high prices for consumers. The CO2 issue tends to disappear as parts of the system collapse.)
Notes:
[1] BP bases its count on the equivalent fossil fuel energy needed to create the electricity; IEA counts the heat energy of the resulting electrical output. Using BP’s way of counting electricity, electricity worldwide amounts to 43% of total energy consumption. Using the International Energy Agency’s approach to counting electricity, electricity worldwide amounts to only about 19% of world energy consumption.
[2] In some locations, “utility pricing” is used. In these cases, pricing is set in a way needed to provide a fair return to all providers. With utility pricing, intermittent renewables would not be expected to cause low prices for backup producers.

About Gail Tverberg

My name is Gail Tverberg. I am an actuary interested in finite world issues - oil depletion, natural gas depletion, water shortages, and climate change. Oil limits look very different from what most expect, with high prices leading to recession, and low prices leading to financial problems for oil producers and for oil exporting countries. We are really dealing with a physics problem that affects many parts of the economy at once, including wages and the financial system. I try to look at the overall problem.
This entry was posted in Energy policy and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

68 Responses to Rethinking Renewable Mandates

  1. Karey says:
    This analysis totally ignored impact on human population carrying capacity from climate change due to continued use of fossil fuels. We may already have crossed critical tipping points that will lead to mass extinction. But even if that is not the case, desertification of land and ocean will lower carrying capacity down from 7 billion to 2 billion. The choice isn’t between current population with fossil fuels or a lower population with renewables, but between a lower population with a ruined planet or with a somewhat healthier one.
    Renewables may not be able to support the current population in modern growth oriented consumer cultures, but some analyses suggest they could support a gradually contracting population on a simpler, more local, more agrarian economy. When the impact of climate change on food production is taken into account this may be the most optimistic future that is achievable.
    • david higham says:
      If there was an opportunity to have a gradually contracting population,it passed about
      fifty years ago. The pincer’s grip combination of energy constraints and climate disruption coming will mean that the four horsemen will be in charge in the near future.
      There is zero chance that the population projections of the U.N. for 2050 will eventuate..
      • Karey says:
        I agree it will be a bumpy ride, but worse if we continue to use fossil fuels. Localised food production with more people involved in growing it can have better yields without fossil fuel inputs than industrial agriculture. What we can be sure of is that status quo is not viable.
        • Artleads says:
          I’m very optimistic too. I don’t think the human species is going anywhere soon, or that our numbers are destined to quickly whittle down. But these ideas are not based as much on reason as on intuition. Another message from intuition is that fossil fuels have nothing to do with this optimistic picture. What has a lot to do with it is aesthetics–the opening up of the senses to the forms and patterns of the life around us. Or maybe what I see, put more simply, is that we have to gain “understanding.” It’s odd that I should stick to these thoughts, since they seem to make so little sense to others. Somehow, though, I “know” that the species figures these matters out against all odds. We’d do quite well sticking with the present and near future, to go beyond which should be seen as hubris.
    • Tim Groves says:
      This analysis totally ignored impact on human population carrying capacity from climate change due to continued use of fossil fuels.
      And that was naughty? Well, for your information, no change in climate anywhere so far can be definitively shown to have been directly caused by continued use of fossil fuels, so no impact from such change can reasonably be attributed. Indirectly, of course, fossil fuels cause the heat island effect and support a huge population that is capable of drastically altering the landscape over extensive areas of the planet.
      We may already have crossed critical tipping points that will lead to mass extinction. But even if that is not the case, desertification of land and ocean will lower carrying capacity down from 7 billion to 2 billion.
      One can never be sure one hasn’t already crossed a tipping point. That’s part of the fun of life. The tree on the side of the hill grows one leaf too many and blows down in the next strong wind, the tippler at the bar has one drink too many, the school bully goes on taunting and taunting until his victim’s anger overcomes his fear setting off an explosion of rage that kicks seven colors of play dough out of the tormentor.
      It is hard to argue against the idea that humans are currently exceeding the earth’s capacity to carry them. Even Prince Harry and Princess Meghan realize this and are limiting themselves to just two kids, who will probably only consume the equivalent in resources of what about two thousand children in India will consume over the same period, so well done Harry and Meghan for leading the way.
      People who wish to stop using fossil fuels are welcome to go ahead and eliminate their use of fossil fuels. Then they can set an example for the rest of us to emulate if we choose. I’m not a vegan or a transsexual or a member of a religious sect, but I absolutely support the human rights of individuals to engage in veganism, transsexuality or any religious practice they desire (consenting adults and all that). In the same spirit, I respect the rights of the millions of ecologically aware and climate concerned people worldwide to live without using fossil fuels free from the oppression of established social norms. Yes, this is a campaign I feel I could support, even though I have no wish to join them. Oppressed fossil fuel users of the world unite. You have nothing to lose but your carbon footprint!

  2. Pingback: Muscle Power | Peak Energy & Resources, Climate Change, and the Preservation of Knowledge
  3. adonis says:
    There is only one path for the financial system now a degrowth society based on negative interest rates and mountains of debt to bailout all those too big to fail banks fossil fuel prices will permanently go up thanks to the future unlimited bailouts and continued investments into a sustainable world of renewable technology backed by nuclear . This along with an increase in the death rate will keep BAU rolling along.Can this scenario play out a slow collapse instead of a”seneca cliff” collapse I Ithink it can thanks to the crazy world of “negative interest rates” and cryptocurrency.Were talking about free money people .
  4. adonis says:
    We must remember two important facts the net energy is dropping because of diminishing returns that means a degrowth world is coming and human nature is based on greed on the desire for more once the realisation sets in that they cannot get more the vast majority of humans will start rioting chaos will descend in the streets martial law will be declared and violence will be the norm.That is why we need to prepare for the possibility that a degrowth world could be coming and the transition period could be a matter of life and death .
  5. Bill Simpson says:
    Since oil products move virtually everything which gets moved, and since virtually everything we now use gets moved quite a great distance, less oil production will mean the economy will be forced to shrink. Trying to once again produce close to home would take decades, just like globalization took decades to accomplish. With debt at near record level, a shrinking economy will mean that trillions of dollars of debts can’t be serviced. Bankruptcies will spread like wildfire.
    I would bet less oil production, caused by anything, will bring down the banking system within a year or two.
    Where a banking collapse will lead, nobody really knows because it has never happened since the Industrial Revolution began. We did come very close to collapse during the 2008 Global Financial Crisis. The documentaries about the GFC on YouTube are worth watching in order to gain an understanding of how dangerous some of the smartest people on the planet thought it was. And bad housing loans will pale in comparison to a shrinking global economy caused by not having more and more fuel available in order to keep the economy ever expanding. Without expansion, the capitalist financial system melts down from leveraged debts going bad.
  6. Robert Firth says:
    Just a few thoughts, based on some research and a scientific background.
    The grid is finished. Accept it. Renewables will happen, because the alternatives will go away. And renewables are intermittent. So electricity will be generated and used locally, and won’t be used when it is not being generated.
    Population collapse is also inevitable, for many reasons, not least that modern agriculture is impossible without massive use of nonrenewable resources, and when it goes away the soil it has destroyed will take decades, if not centuries, to recover.
    And my own view about our predicament: what we could or might do is not relevant, because we won’t do it. And on the whole, I trust Nature to do a better job rebalancing the biosphere than the collective wisdom of Earth’s most greedy and parasitic species could ever hope to do. If at the end of that process said species has gone the way of the dinosaurs, perhaps that is indeed the best thing that could happen to a small blue planet.

    πηγή  https://ourfiniteworld.com/

Κυριακή 21 Ιουλίου 2019

η ΜΕΑ Αν. Τομέα στην Επιτροπή Ανάπτυξης της ΠΚΜ



ΜΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΜΕΣΟΚΑΛΟΚΑΙΡΟ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΜ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ



Περνάει τη Δευτέρα 22/7 απο την επιτροπή ανάπτυξης της Περιφέρειας Κεντρ. Μακεδονίας η γνωμοδότηση επι της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), για την κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΕΑ) και Επεξεργασίας Βιοαποβλήτων (ΜΕΒΑ), του Ανατολικού Τομέα ΠΕ Θεσ/νίκης.
Η μονάδα θα κατασκευαστεί στην περιοχή του Δήμου Θέρμης, κοντά στον Αγ. Αντώνιο και θα δέχεται 150.000 τν απορρίμματα. Αυτά θα αποτελούν το 36% των απορριμμάτων της ΠΕ Θεσ/νίκης και το σύνολο της ΠΕ Χαλκιδικής.
Σαν προϋπόθεση για την λειτουργία της μονάδας θεωρείται ως προϋπόθεση η εφαρμογή απο τους Δήμους της ανακύκλωσης με διαλογή στην πηγή, όπως και η χωριστή συλλογή βιοαπόβλητων, σε ποσοστό 50%. Αυτό το ποσοστό δεν είναι τυχαίο αφού η ΕΕ αρνείται την χρηματοδότηση μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων.
Η συγκεκριμένη ΜΠΕ αποδέχεται οτι βασικό προϊόν της ΜΕΑ θα είναι το απορριμματογενές καύσιμο (περίπου 30000-40000 τν ετησίως), για το οποίο μάλιστα όπως λέγεται στην ΜΠΕ έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την απορρόφησή του οι τσιμεντοβιομηχανίες ΤΙΤΑΝ και ΧΑΛΥΨ.

Ζητήματα που προκύπτουν:
 Πως θεωρείται δεδομένο οτι οι Δήμοι θα επιτύχουν 50% ποσοστό ανακύκλωσης, οταν σήμερα δεν ξεπερνούν το 10% και ακόμη περισσότερο δεν σχεδιάζουν τίποτα σ αυτή την κατεύθυνση;
 Ακόμη και στο Περιφ. Σχέδιο Διαχείρισης (ΠΕΣΔΑ) η καύση θεωρείται μια απο τις τελευταίες επιλογές (αφού έχουν εφαρμοσθεί τα προηγούμενα στάδια, ανακύκλωση, επανάχρηση κλπ), πως λοιπόν ξαφνικά περνάει σε πρώτο πλάνο;
 Δεν εξηγείται πως θα χρηματοδοτηθεί η κατασκευή της ΜΕΑ, ποιό θα είναι το καθεστώς λειτουργίας, αν και γνωρίζουμε απο την ΜΕΑ Σερρών ή Δυτ. Μακεδονίας οτι το μοντέλο είναι τα ΣΔΙΤ και η λειτουργία με ιδιώτη για 25 χρόνια, με εξασφαλισμένα κέρδη απο τα ανταποδοτικά των Δήμων, τα οποία συνήθως παίρνουν την ανιούσα.
 Δεν γίνεται καμιά αναφορά για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην υγεία απο τους ρύπους που εκλύονται στην ατμόσφαιρα κατά την καύση στις τσιμεντοβιομηχανίες, όταν οι πολίτες του Βόλου και οι αντιστάσεις που έχουν αναπτυχθεί εκεί ενάντια στην καύση απορριμμάτων απο την ΑΓΕΤ, αποδεικνύουν με μελέτες οτι έχουν αυξηθεί τα ποσοστά θνησιμότητας εξ αιτίας αυτού το γεγονότος.
 Γιατί μέσα στο καλοκαίρι χωρίς να φαίνεται οτι έγινε οποιαδήποτε διαβούλευση ή ακόμα και ενημέρωση των εμπλεκόμενων φορέων (Δήμοι κλπ), βιάζεται η περιφέρεια ΚΜ να κλείσει ενα τόσο σημαντικό θέμα;


Πέμπτη 13 Ιουνίου 2019

ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ



Το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων είναι ίσως το πιο σημαντικό και επείγον ζήτημα που θα έπρεπε να απασχολεί όσους διεκδικούν την ψήφο των πολιτών στις επερχόμενες Δημοτικές εκλογές.
Ελάχιστα όμως συγκεκριμένα πράγματα ακούγονται γύρω απο αυτό, πέρα από τα γενικόλογα περί κυκλικής οικονομίας ή ευχών για αύξηση της ανακύκλωσης κλπ

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Αρχές του 2016 ο Δήμος Θεσσαλονίκης ψήφισε το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΤΟΣΔΑ), το οποίο έγινε με βάση τον Εθνικό Σχεδιασμό, ούτως ώστε με οργανωμένο τρόπο, σχέδιο, δράσεις κλπ και με ορίζοντα πενταετίας, δηλ μεχρι το 2020, να επιτευχθούν οι Εθνικοί και Κοινοτικοί στόχοι για μείωση αποβλήτων, ανακύκλωση κλπ.
Συγκεκριμένα με βάση το ΤΟΣΔΑ θα έπρεπε μεχρι το 2020 να έχουμε ξεχωριστά ρεύματα για :   
- βιοαποβλήτα με ανάκτηση 40% και κομποστοποίησή τους,
- και για τα υπόλοιπα υλικά όπως χαρτί, πλαστικό, μέταλλο, γυαλί, με ανάκτηση απο 70%
έως 90%.
Στα πλαίσια του σχεδίου αυτού θα έπρεπε να είχαν ήδη πραγματοποιηθεί :
- ουσιαστική καμπάνια ενημέρωσης των πολιτών,
- επανασχεδιασμός και εκσυγχρονισμός του συστήματος αποκομιδής,
- υπογειοποίηση κάδων στο ιστορικό κέντρο
- δημιουργία δύο μεγάλων πράσινων σμείων και 25 πράσινων νησίδων γειτονιάς, με κατάλληλη χωροθέτηση όπου θα τοποθετηθούν οι κάδοι ξεχωριστής συλλογής ρευμάτων.
- δημιουργία Κέντρου Διαλογής Ανακυκλώσιμων (ΚΔΑΥ),
- καθιέρωση καφέ κάδου για συλλογή από τα νοικοκυριά βιοαποβλήτων
- δημιουργία μονάδας κομποστοποίησης κλπ 

Τι έγινε από όλα αυτά παρόλο που ήταν υποχρέωση του Δήμου, εφόσον τα ψήφισε στο Δημοτικό Συμβούλιο;

 Τίποτα.

Σήμερα ο Δήμος Θεσσαλονίκης παράγει συνολικά περίπου 130.000 τν/ετος απορρίμματα.
Αυτά που συλλέγονται μέσω του πράσινου κάδου μεταφέρονται στο ΣΜΑ Πυλαίας, συμπιέζονται και με κοντέινερ μεταφέρονται στη Μαυρορράχη σε απόσταση 51χλμ όπου θάβονται. Εδώ να σημειώσουμε οτι η Μαυρορράχη σχεδιάστηκε να λειτουργήσει  ως ΧΥΤΥ (χώρος υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων) και οχι ως ΧΥΤΑ και οτι εξαιτίας αυτού του τρόπου λειτουργίας ο χρόνος ζωής της περιορίστηκε και αυτή την στιγμή δεν ξεπερνάει τα 3 χρόνια.
Τα ανακυκλώσιμα (συσκευασίες)  που συλλέγονται μέσω του συστήματος των μπλε κάδων, περίπου 15.000 τν/ετος οδηγούνται σε ιδιωτικό ΚΔΑΥ στην Σίνδο. Απο αυτά ενα ποσοστό 35% (με στοιχεία του ΚΔΑΥ) καταλήγει στη χωματερή ως ακατάλληλα.
Επίσης μια ποσότητα 8.000 τν/έτος που αποτελείται απο προϊόντα εκσκαφών, κατεδαφίσεων και άλλα ογκώδη, μεταφέρεται σε χώρο του Δήμου όπου μετά απο διαλογή ενα μέρος μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί ενώ το υπόλοιπο καταλήγει στην χωματερή.
Γενικά το συνολικό ποσοστό ανακύκλωσης που επιτυγχάνεται είναι περίπου 8%, με στοιχεία του Δήμου, αντίστοιχο με το Εθνικό ποσοστό και ενα απο τα χαμηλότερα στην Ευρώπη.
Το κόστος που πληρώνουν οι δημότες για όλη αυτή τη διαδικασία είναι περίπου 7 εκ ευρώ/έτος (τέλη απόθεσης και μεταφορικά).

Σαν κερασάκι στην τούρτα, της αδιαφανούς και αναποτελεσματικής ανακύκλωσης μέσω του μπλέ κάδου, το ιδιωτικό ΚΔΑΥ στην Σίνδο με το οποίο με το οποίο συνεργαζόταν ο Δήμος και πήγαινε το σύνολο του μπλε κάδου, πρόσφατα κάηκε ολοσχερώς. Στις εταιρίες αυτές επικρατούν πολύ άσχημες  συνθήκες εργασίας και υγιεινής, με τους εργαζόμενους να δουλεύουν χωρίς καν στοιχειώδη μέσα προστασίας, με ατομικές συμβάσεις, εκβιαστικές πρακτικές, κυνήγι κάθε απόπειρας συνδικαλισμού, εκδικητικές απολύσεις. Πέρα απο το οτι ο μπλε κάδος σήμερα πάει στην χωματερή, με αποτέλεσμα να έχουν μηδενισθεί τα ποσοστά ανακύκλωσης, οι τοξικοί ρύποι που εκλύθηκαν στην ατμόσφαιρα απο την καύση χιλιάδων τόνων πλαστικού, έχουν κατά πάσα πιθανότητα μολύνει την ευρύτερη περιοχή. Πρέπει να πούμε οτι προβληματίζει η σιωπή που υπάρχει γύρω απο το θέμα, αφού ούτε στοιχεία για την μόλυνση  δημοσιοποιήθηκαν, ούτε έρευνα για τις αιτίες της πυρκαγιάς βγήκε στην δημοσιότητα. Να σημειώσουμε πως είναι το δεύτερο ιδιωτικό ΚΔΑΥ που καίγεται τα δύο τελευταία χρόνια.
Τα απαράδεκτα  πράγματα που περιγράφουμε παραπάνω είναι και μια απάντηση σε όσους στηρίζουν την εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα στην διαχείριση των απορριμμάτων.

Απο την άλλη ο Δήμος έχει ως απασχολούμενους  στην καθαριότητα περίπου 750 εργαζόμενους μόνιμους και αορίστου και 350 συμβασιούχους. Πολλοί απο αυτούς τους εργαζόμενους, γύρω στους 300, έχουν αποσπαστεί σε άλλες υπηρεσίες, ( φύλακες – διοικητικές εργασίες – εσωτερική καθαριότητα κτιρίων κλπ). Πέρα απο την συζήτηση για το αν επαρκούν ή όχι, πρέπει να πούμε οτι ο μέσος όρος ηλικίας είναι μεγάλος, οι επαγγελματικές ασθένειες διαδεδομένες, οι χώροι εργασίας (εποπτείες) ακατάλληλες, τα μέσα ατομικής προστασίας δεν δίνονται στην ώρα τους, η οργάνωση της εργασίας αρκετά πρόχειρη στην κατεύθυνση να βγει γρήγορα η δουλειά, οι πιέσεις απο επόπτες και διοίκηση δεν λείπουν και γενικότερα μπορούμε να πούμε οτι η σημερινή διοίκηση όπως και οι προηγούμενες συντηρεί ενα ξεπερασμένο και ακατάλληλο μηχανισμό στην καθαριότητα, προφανώς για εξυπηρέτηση δικών της συμφερόντων.  Απο την άλλη όμως τα συχνά εργατικά ατυχήματα και οι μη ικανοποιητικές συνθήκες καθαριότητας στην πόλη έχουν την αιτία τους σε πολλά απο τα παραπάνω.

ΤΙ ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΝ ΔΗΜΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Όπως είπαμε πιο πάνω τίποτα απο τα προαπαιτούμενα του Τοπικού Σχεδίου δεν έχει γίνει στο Δήμο Θεσσαλονίκης. Είναι σημαντικό να ειπωθεί οτι χωρίς σωστή ενημέρωση, διαλογή στην πηγή με χωριστά ρεύματα, τοπικές μονάδες διαλογής κλπ δεν είναι δυνατόν να γίνει ανακύκλωση.
Αντί λοιπόν να προωθείται το μοντέλο της αποκεντρωμένης διαχείρισης, τόσο η κυβέρνηση οσο και οι Περιφέρειες και οι Δήμαρχοι πριμοδοτούν ενα συγκεντρωτικό μοντέλο που συνεχίζει την αποκομιδή σύμμεικτων τα οποία θα καταλήγουν σε εργοστάσια επεξεργασίας (ΜΕΑ) και απο το οποίο συγκεντρωτικό μοντέλο δεν απουσιάζει η παραγωγή δευτερογενών καυσίμων SRF – RDF (χαρτί, πλαστικά, αποξηραμένα οργανικά) που θα παράγονται στις ΜΕΑ και θα οδηγηθούν για καύση.

Ο ΦΟΔΣΑ (Φορέας διαχείρισης στερεών αποβλήτων), η Περιφέρεια με σύμφωνη γνώμη της ΠΕΔ ΚΜ (Ενωση Δήμων) και με πρωτοπόρο τον απερχόμενο Δήμαρχο Μπουτάρη, προχωράει στην υλοποίηση δυο ΜΕΑ, η μια στην Ανατολική Θεσσαλονίκη και η άλλη στην Δυτική. Να πούμε οτι η Περιφέρεια στο ΠΕΣΔΑ (Περ. Σχεδιο Διαχειρ. Αποβλ) αποδέχεται και την καύση απορριμμάτων, ως μείωση των ποσοτήτων που οδηγούνται σε ταφή.

Η ΜΕΑ Αν. Θεσ/νικης της οποίας η μελέτη ολοκληρώνεται θα εγκατασταθεί στον Αγ. Αντώνιο, θα έχει δυνατότητα επεξεργασίας 130.000τν/ετος σύμμεικτων και 18.000τν/ετος βιοαπόβλητων.
Η ΜΕΑ Δυτ Τομέα, της οποίας οι μελέτες για την κατασκευή, υπογράφηκαν πρόσφατα και θα γίνει κάπου στην Σίνδο, θα έχει δυνατότητα επεξεργασίας 300.000τν/ετος σύμμεικτων μαζί με 38.000τν/ετος βιοαπόβλητων.

Ο χρόνος για περάτωση και λειτουργία αυτών των μονάδων υπολογίζεται το 2021 – 2022
Η χρηματοδότηση αυτών των μονάδων (όπως έγινε με την ΜΕΑ Σερρών) γίνεται μέσω ΕΣΠΑ, εθνικών και ιδιωτικών κεφαλαίων. Θα λειτουργήσουν με την μορφή ΣΔΙΤ όπου ο ανάδοχος αναλαμβάνει την λειτουργία της μονάδας για 25-30 χρόνια.
Το κόστος για την κατασκευή τους υπολογίζεται κοντά στα 200 εκ ευρώ, ποσά βέβαια που εύκολα μπορούν να αναθεωρηθούν προς τα πάνω.
Στις δυο αυτές ΜΕΑ, όπως εξελίσσονται σήμερα τα πράγματα, θα καταλήγει μεγάλο ποσοστό των σύμμεικτων του Δ.Θ. μαζί με άλλους Δήμους του πολεοδομικού και των γύρω νομών.
Να σημειώσουμε οτι είναι πολύ πιθανόν να υπάρξει πρόβλημα με την χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ καθώς πρόσφατα η ΕΕ ανακοίνωσε οτι στο νέο ΕΣΠΑ 2021- 2027 δεν θα χρηματοδοτούνται εργοστάσια σύμμεικτων. Είναι αμφίβολο δηλ αν αυτά τα δύο εργοστάσια προλάβουν τις ημερομηνίες για χρηματοδότηση.

Σε κάθε περίπτωση εκφράζουμε την αντίθεσή μας στο συγκεντρωτικό μοντέλο διαχείρισης γιατί:
- Αποτελεί το ακριβώς αντίθετο της ήπιας αποκεντρωμένης διαχείρισης με διαλογή στην πηγή και  υπονομεύει κάθε προσπάθεια εναλλακτικής διαχείρισης.
- Τα τέλη απόθεσης και αντίστοιχα τα Δημοτικά τέλη θα αυξηθούν κατακόρυφα
- Το κόστος κατασκευής και λειτουργίας είναι τεράστιο .
- Οι συμβάσεις που υπογράφονται με τους ιδιώτες είναι πιθανό να έχουν ρήτρες για τις ποσότητες απόθεσης που αν είναι μικρότερες απο τις συμφωνημένες οι Δήμοι θα πληρώνουν την διαφορά.
- Τα ποσοστά πραγματικής ανακύκλωσης που επιτυγχάνουν οι ΜΕΑ είναι πολύ μικρά. Στην ουσία μέσα απο επεξεργασία σύμμεικτων μόνο κακής ποιότητας κομπόστ μπορεί να παραχθεί (κατάλληλου μόνο για επικάλυψη - αποκατάσταση παλιών λατομείων κλπ), και SRF – RDF  που θα τροφοδοτεί για καύση τσιμεντοβιομηχανίες – κεραμοποιεία κλπ. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση του ΕΜΑΚ Φυλής όπου μόνο ενα 16% κατάφερε να ανακτηθεί και αυτό αφορούσε βασικά τα δευτερογενή καύσιμα.
- Στην πραγματικότητα το μοντέλο της συγκεντρωτικής διαχείρισης που προωθείτε απο κυβέρνηση, περιφέρεια και δημάρχους, με δεδομένο την εγκατάλειψη κάθε ενέργειας για διαλογή στην πηγή, και προκειμένου να επιτευχθούν, εν μέρει, οι στόχοι για μείωση των ΑΣΑ (αστικά στερεά απόβλητα) κατά 50% που οδηγούνται στις χωματερές και να γλυτώσει η χώρα κάποια πρόστιμα απο ΕΕ, θα καταλήξει αναγκαστικά στην καύση των απορριμμάτων που θα επεξεργάζονται οι ΜΕΑ. Το υπόλοιπο ποσοστό απορριμμάτων που θα παράγεται (αν εξαιρέσουμε τον μπλε κάδο) θα συνεχίζει να πηγαίνει για ταφή στην χωματερή.
- Ειδικά για την καύση αξίζει να ειπωθούν δυο λόγια παραπάνω. Πρόκειται στην ουσία για τζάμπα καύσιμο, το οποίο φτάνει και δωρεάν στην πόρτα των μεγάλων βιομηχανιών, για το οποίο  επιδοτούνται επιπλέον γιατί υποτίθεται μας απαλλάσσουν από τα σκουπίδια. Μάλιστα κερδίζουν και από το εμπόριο ρύπων με το επιχείρημα του περιορισμού των εκπομπών του CO2.  Πέρα από το γεγονός ότι οι βιομηχανίες με αυτά τα τρικ εξασφαλίζουν αύξηση των κερδών τους με χρήματα των πολιτών, η καύση αποδεδειγμένα δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην υγεία. Εκτός από τις διοξίνες που αποτελούν το σοβαρότερο πρόβλημα από την καύση απορριμμάτων, υπάρχουν εκπομπές και άλλων τοξικών αερίων, βαρέων μετάλλων, υδράργυρου, αρσενικού, μόλυβδου, κλπ.
Σοβαρό όμως πρόβλημα είναι η τέφρα που μένει ως υπόλειμμα. Ισοδυναμεί μέχρι και το 1/3 του υλικού καύσης κατά βάρος και έχει πολύ αυξημένη τοξικότητα, για την οποία δεν υπάρχει καμία τεχνολογία εξουδετέρωσης, και απλώς απορρίπτεται σε ειδικές χωματερές, ρυπαίνοντας τα υπόγεια νερά τον αέρα και το περιβάλλον.


ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΟΦΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
- Είναι απαραίτητη η ενημέρωση – ευαισθητοποίηση των πολιτών αλλά και κοινωνικών, επαγγελματικών φορέων για τα οφέλη της μείωσης, επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης.
- Συνελεύσεις ανά γειτονιά και Δημοτικό διαμέρισμα. Οι όποιες αποφάσεις σχετικά με την ανακύκλωση πρέπει να έχουν την συναίνεση των πολιτών οι οποίοι εμπλέκονται ενεργά με την διαδικασία. Όταν λέμε ανακύκλωση στην πηγή εννοούμε τον άνθρωπο, αυτός είναι η πηγή.
- Επανασχεδιασμός του συστήματος αποκομιδής  Δήμου με εκπαίδευση του προσωπικού στην κατεύθυνση της αποκεντρωμένης διαχείρισης με λογικές όχι εντάσεως εργασίας όπως σήμερα, αλλά στοχευμένης και ειδικευμένης ποιοτικής διαχείρισης
- Διαλογή στην πηγή σε πεντε ξεχωριστά ρεύματα (χαρτί, πλαστικό, μέταλλο, γυαλί, βιοαποδομήσιμα)
- Δημιουργία πράσινων νησίδων γειτονιάς με τους αντίστοιχους κάδους, για την απόθεση των ανακυκλώσιμων και δικτύου καφέ κάδων για τα βιοαποδομήσιμα.
- Ενίσχυση της οικιακής κομποστοποίησης και δημιουργία δικτύου συνοικιακής κομποστοποίησης, με την τοποθέτηση κάδων στα πάρκα και στους δημόσιους χώρους, όπου θα μεταφέρονται τα υλικά απο την συντήρηση των πάρκων και τα κλαδέματα, αλλά ακόμη και μέρος των βιοαπόβλητων των λαϊκών αγορών.
- Δημιουργία πράσινων σημείων που θα μπορούν να λειτουργούν και ως σημεία επανάχρησης ή αξιοποίησης υλικών.
- Δημιουργία κέντρων διαλογής με ευθύνη της δημοτικής αρχής, με αποδέσμευση απο τα ιδιωτικά ΚΔΑΥ και αξιοποίηση των υλικών απο τον Δήμο. Τα δημοτικά ΚΔΑΥ αλλά και άλλες λειτουργίες του συστήματος ανακύκλωσης να χρηματοδοτούνται κατ ευθείαν και μέσω του τέλους ανακύκλωσης, αλλά και κρατικών επιχορηγήσεων.
- Μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων μικρού μεγέθους, όπου θα οδηγείται για περαιτέρω επεξεργασία το υπόλειμμα των προηγούμενων σταδίων διαλογής χωρίς παραγωγή SRF-RDF
- Μονάδες κομποστοποίησης με διαδημοτική συνεργασία ή με τον ΦΟΔΣΑ
- Επανεξέταση της λειτουργίας της ΕΕΑΑ (Ελληνική Εταιρεία Ανακύκλωσης), εταιρεία που ελέγχεται κατά βάση από βιομηχανίες που παράγουν συσκευασίες, δίνει δουλειά στα ιδιωτικά ΚΔΑΥ και η οποία λειτουργεί με αναποτελεσματικό τρόπο, παρόλο που διαχειρίζεται χρήματα των πολιτών που πληρώνουν τις συσκευασίες με την αγορά των προϊόντων.
- Δημιουργία ενός αξιόπιστου φορέα υπό την εποπτεία του κράτους, των Δήμων  αλλά και κοινωνικών φορέων που θα ελέγχει,  θα σχεδιάζει και θα δίνει αξιόπιστα στοιχεία για την εξέλιξη της ανακύκλωσης. Ο σημερινός κρατικός φορέας ΕΟΑΝ (εθνικός οργανισμός ανακύκλωσης) έχει αποτύχει κατά γενική ομολογία στο ρόλο του.
- Σκοπός είναι ο Δήμος να έχει τον έλεγχο στην διαχείριση και αυτός με δημοκρατικό τρόπο με διαφάνεια και με την συμμετοχή των πολιτών να παίρνει τις αποφάσεις.
Με αυτούς τους τρόπους και νέες θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν και τα Δημοτικά τέλη μπορούν να μειωθούν, που με την σημερινή και την σχεδιαζόμενη διαχείριση θα καταλήξουν στις τσέπες των μεγαλοεργολάβων των σκουπιδιών.
Γιατί σκοπός τελικά πρέπει να είναι η καλυτέρευση της ποιότητας ζωής στην πόλη για όλους μας.

Χώροι των κοινών, χώροι της χειραφέτησης


Ο Σ. Σταυρίδης, στο τελευταίο του βιβλίο, μελετά και τεκημριώνει την έννοια του κοινού χώρου ως ενός χώρου διακριτού σε σχέση με τους πόλους της παραδοσιακής διάκρισης μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού χώρου. Περιγράφει και αναλύει τη διαμόρφωση του κοινού χώρου ως πολύμορφη χειραφετητική κοινωνικοχωρική διαλεκτική, εντός, εκτός κι εναντίον του καπιταλισμού, με πλούσιο και σαφή τρόπο χάρη στον σημαντικό εννοιολογικό πλούτο του βιβλίου, τη φαντασία και την αναδίφηση σε ποικίλα ιστορικά, αναστοχαστικά και εμπειρικά δεδομένα.
Σταύρος Σταυρίδης
μετάφραση: Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος
Angelus Novus, 2018 | 408 σελίδες
Το βιβλίο Κοινός χώρος. Η πόλη ως τόπος των κοινών είναι ο τελευταίος καρπός του μακροχρόνιου συγγραφικού μόχθου του Σταύρου Σταυρίδη, στην κατεύθυνση της εξερεύνησης πρακτικών αντίστασης στην αγοραία κυριαρχία μέσα στην πόλη και της ανάδυσης ετεροτοπικών μορφών οργάνωσης και βίωσης του χώρου.[1]
Η σύγχρονη πόλη διαμορφώνεται σύμφωνα με τον συγγραφέα σαν ένα αστικό αρχιπέλαγος: ο αστικός χώρος είναι μια απέραντη θάλασσα, περιβάλλουσα τα νησιά, τους επιμέρους χώρους της πόλης. Τα νησιά–χώροι, οριοθετούνται αυστηρά βάσει των λειτουργιών τους, των κανόνων που ισχύουν στο εσωτερικό σχετικά με τη χρήση τους και την ενδεδειγμένη συμπεριφορά εντός τους. Πρόκειται για θύλακες, αυτοτελείς κόσμους, στο εσωτερικό των οποίων είτε οι εσωτερικοί κανονισμοί/πρωτόκολλα χρήσης υπερφαλαγγίζουν το ισχύον γενικό νομικό πλαίσιο, είτε οι αρχές που είναι υπεύθυνες για τη λειτουργία τους αντικαθιστούν τις κρατικές, με τη συναίνεση των χρηστών τους. Για την περιγραφή των μηχανισμών και τεχνικών εξουσίας σε αυτούς τους χώρους ο συγγραφέας μετέρχεται των φουκωικών εννοιών της κυριαρχικής και της πειθαρχικής εξουσίας. Η κυριαρχική εξουσία καθορίζει τα όρια των θυλάκων, ενώ η πειθαρχική εξουσία ρυθμίζει και κανονικοποεί συμπεριφορές εντός των θυλάκων.
Η διακυβέρνηση χαρτογραφεί τα πιο απόμακρα σημεία του αστικού αρχιπελάγους, επιχειρεί να γνωρίσει πρότυπα, στυλ, ρυθμούς ζωής, προκειμένου να εντάξει, να περικλείσει, να κανονικοποιήσει χώρους και συμπεριφορές μέσα σε έναν κόσμο που αποτελείται από πολλούς περιφραγμένους κόσμους, εντός των οποίων οι κοινωνικές ομαδοποιήσεις συγκροτούν κοινές ταυτότητες, πρακτικές, αξίες. Ωστόσο οι κόσμοι δεν είναι εντελώς στεγανοί, αδιαπέραστοι, είναι ανοιχτοί στο μετασχηματισμό, τη ροή, την αμφισβήτηση.
Αυτές τις δυνατότητες ανιχνεύει ο συγγραφέας προκειμένου να αναδείξει το μετασχηματισμό των κοινών χώρων σε κόσμους του μοιράσματος (commoning). Πρέπει να τονιστεί ότι οι κοινοί χώροι που συγκροτούνται μέσω αυτών των διαδικασιών, διακρίνονται τόσο από τους ιδιωτικούς χώρους, όσο και από τους δημόσιους χώρους, νοούμενους ως χώρους θεσμοθετημένους από τοπικές, περιφερειακές ή κεντρικές κρατικές αρχές. Ο δημόσιος χώρος διαθέτει εξαρχής συγκεκριμένη ταυτότητα και ομοιογένεια, σε αντίθεση με τον χώρο των κοινών, όπου η ταυτότητα είναι ένα αντικείμενο υπό διακύβευση, υπό διαρκή διαπραγμάτευση, επαναπροσδιορισμό και ενίοτε σύγκρουση. Η μετατόπιση από τον δημόσιο στον κοινό χώρο είναι κρίσιμη για την κατανόηση της προβληματικής που διέπει το σύνολο του βιβλίου.
Το μοίρασμα συνίσταται στη συλλογική επινόηση του χώρου, στη συνδιαμόρφωση των λειτουργιών του, σε πρακτικές συλλογικής δημιουργίας και ιδιοποίησης αγαθών και πόρων. Ωστόσο, κι αυτό είναι κομβικό για την κατανόηση της έννοιας, το μοίρασμα δεν ταυτίζεται με μια οικονομική διαδικασία, με μια από τα κάτω αναδιανομή αγαθών. Πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία μετασχηματισμού της χρήσης του χώρου, εγκαθίδρυσης νέων συλλογικών κοινωνικών πρακτικών, πολιτικής και ηθικής συγκρότησης των υποκειμένων. Ωστόσο, σε αντίθεση με την αντίληψη στοχαστών όπως οι Νέγκρι&Χαρντ, ο συγγραφέας δεν προσδίδει απαραίτητα στο μοίρασμα αντικαπιταλιστικά/χειραφετητικά χαρακτηριστικά. Αυτά είναι δυνατόν να υπάρξουν μόνο εάν οι πρακτικές του μοιράσματος διευρύνονται πέρα από τα ενδεχόμενα αρχικά όρια της κοινότητας χρηστών.
Προϋποθέσεις/θεσμίσεις διεύρυνσης και ανοίγματος του μοιράσματος όπως τις ταξινομεί ο συγγραφέας: (α) κατοχύρωση της σύγκρισης ανάμεσα σε διαφορετικά υποκείμενα/φορείς δράσης και πρακτικές, (β) η μετάφραση ως μια ζωτική διαδικασία επικοινωνίας, ώσμωσης, απόπειρας κατανόησης διαφορετικών γλωσσών, εργαλείων, τρόπων σκέψης, (γ) ύπαρξη μηχανισμών περιορισμού και συγκράτησης των τάσεων συγκέντρωσης, συσσώρευσης της εξουσίας, (δ) το δώρο, ως μια αμοιβαία, συμμετρική (μη ιεραρχική) πρακτική χαρίσματος (το δώρο, ένα ολικό κοινωνικό φαινόμενο κατά τον Μαρσέλ Μως). Εάν το μοίρασμα συμπεριλαμβάνει αυτές τις ιδιότητες, τότε τείνει στην πράξη να αμφισβητήσει την κυριαρχία του ατομοκεντρικού, οικονομοκεντρικού και ωφελιμιστικού κοινωνικού φαντασιακού.
Η βίωση νέων συλλογικών μορφών ζωής μέσα στην πόλη, ο εμπλουτισμός της χωρικής εμπειρίας με την παρουσία της ετερότητας, το άνοιγμα και η συνομιλία με αυτήν, δημιουργεί ετεροτοπικές στιγμές στον αστικό χώρο. Ο Φουκώ αναφέρει ότι η ετεροτοπία έχει ως κανόνα της αυτόν της παράθεσης σε έναν τόπο πραγματικό περισσότερων χώρων από όσους φυσιολογικά θα ήταν ή θα έπρεπε να είναι συμβατοί. Έτσι ο συγγραφέας ορίζει τις ετεροτοπίες ως πραγματικούς χώρους εντός των πόλεων που κατοικούνται με παρεκκλίνοντες τρόπους από αυτούς που η κανονικότητα ορίζει. Η σχέση αυτών των χώρων με τους κανονικούς χώρους προσεγγίζεται μέσα από μορφές διάταξης του χώρου που ονομάζονται κατώφλια. Κατώφλια, πορώδη σύνορα που επιτρέπουν την επικοινωνία και ναρκοθετούν τις δοσμένες ταξινομήσεις.
Ο συγγραφέας κάνει μια εκτενή αναφορά στην ιστορία και την παροντική κατάσταση του συγκροτήματος κατοικιών των Προσφυγικών στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας ως μια ετεροτοπική στεγαστική, κοινωνική και πολιτισμική εμπειρία στην ιστορία της πόλης. Ακολούθως, παρουσιάζει κι ερευνά πρακτικές μοιράσματος και δημιουργίας κοινών χώρων και συνθηκών στέγασης, μέσα από την εμπειρία των κοινωνικών κινημάτων, των κινημάτων πόλης και τους μετασχηματισμούς που έχουν επιφέρει στη ζωή της εργατικής τάξης και άλλων υποτελών κοινωνικών στρωμάτων. Ο λόγος του αντλεί από μια πλούσια εμπειρία καταλήψεων γης, κατοικιών, δημιουργίας καταυλισμών, συνοικισμών (αστικών, περιαστικών και αγροαστικών) κυρίως σε πόλεις της Νότιας Αμερικής. Η παραγωγή της κατοικίας και της γειτονιάς μέσα από τη δράση των κοινωνικών υποκειμένων επηρεάζει όχι μόνο τον κοινό, δημόσιο χώρο αλλά και το ίδιο το νοικοκυριό: εσωτερικά με τη δημιουργία κοινοτήτων σε μοριακό επίπεδο, εξωτερικά με την ανάπτυξη νέων σχέσεων μεταξύ τους.
Εξάλλου, η ιστορία των προγραμμάτων και σχεδιασμών κοινωνικής κατοικίας κατά τη διάρκεια του εικοστού αιώνα, μέσα από τις αντιφάσεις και τις ιδιαίτερες συνθήκες εκπόνησής τους, (κόκκινη Βιέννη, Δημοκρατία της Βαϊμάρης, Σοβιετική Ένωση) τις οποίες επισκοπεί ο συγγραφέας, καταδεικνύει ότι η προσπάθεια οικοδόμησης συλλογικών μορφών ζωής τροφοδότησε τον αρχιτεκτονικό και οικιστικό σχεδιασμό με πολύ ενδιαφέρουσες καταθέσεις (π.χ. το σπίτι κοινότητα, dom-kommuna).
Οι δρόμοι και οι λεωφόροι της πόλης θεωρήθηκαν από τον αρχιτεκτονικό και πολεοδομικό μοντερνισμό είτε ως εργαλεία τιθάσευσης της άναρχης δόμησης κι επέκτασης της πόλης είτε ως συμβολικοί κόμβοι μιας νέας δημόσιας αστικής κουλτούρας. Στη μεταβιομηχανική πόλη ο δρόμος νοείται ως κοινός χώρος κίνησης ατόμων, τα οποία υπό συνθήκες διαρκούς επιτήρησης βελτιστοποιούν ατομικές διαδρομές μέσα στην πόλη. Πέρα από τη σύλληψη του δρόμου ως του υλικού υποστρώματος ενός δικτύου κυκλοφορίας εμπορευμάτων και εν δυνάμει καταναλωτών, αναδύεται η δυνητικότητα κατασκευής ενός κοινού χώρου, μέσα από άπειρες μορφές άτυπων συναντήσεων, συνεργασιών που λαμβάνουν χώρα καθημερινά στους δρόμους, μέσα από τη συγκρότηση ταυτοτήτων, ατομικών αλλά και συλλογικών βιοτικών στρατηγικών (ο συγγραφέας αναφέρει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το πλανόδιο εμπόριο).
Η κρίση νομιμοποίησης που ακολούθησε την οικονομική κρίση οδήγησε σε, και τροφοδοτήθηκε από, νέες μορφές επικοινωνίας, διάδοσης και διάχυσης της πληροφορίας, και δράσεις που δομούν ασταθείς και μεταβαλλόμενες κοινότητες. Κοινότητες σε κίνηση τις ονομάζει ο συγγραφέας. Οι κοινότητες επινοούν και φαντάζονται το χώρο, μετασχηματίζουν τον δημόσιο χώρο, συγκροτούν νέους, κοινούς χώρους και οι ίδιες διαμορφώνουν τα χαρακτηριστικά τους σε σχέση με τις χρήσεις του χώρου, την παραγωγή των κοινών, την πρακτική του μοιράσματος, το βαθμό του ανοίγματός τους.
Οι πλατείες υπήρξαν ο κατεξοχήν χώρος αυτών των κοινοτήτων σε κίνηση, κοινοτήτων εν τω γίγνεσθαι. Πρόκειται για χώρους κατωφλιακούς, με πορώδη σύνορα, περατούς στην έλευση του άλλου, του νεοεισερχόμενου, χώρους-περάσματα. Στο εσωτερικό αυτών των χώρων, δημιουργούνται μικρο-κοινότητες (μικρο-πλατείες), ένα πλέγμα ανθρώπων, πρακτικών, χρήσεων του χώρου που συνυπάρχουν χωρίς να τεμαχίζουν τον χώρο σε περιφραγμένες μικροζώνες.
Στο τελευταίο τμήμα του βιβλίου, με τίτλο «Εξεικονίσεις Κοινών Χώρων», εξετάζονται μορφές αναπαράστασης του χώρου ως συλλογική μνήμη, φαντασία, εικόνα, συμβολισμός, βιωμένη εμπειρία. Ο μηχανισμός δημιουργίας της συλλογικής μνήμης δεν συσχετίζει απλά χώρους/τόπους με συγκεκριμένα μνημονικά ίχνη γεγονότων, πράξεων, καταγραφών. Η μνήμη προσδιορίζει και επαναπροσδιορίζει τον χώρο, έχει μια αγωνιστική, συγκρουσιακή υφή. Με την ανάδειξη ή απόκρυψη συγκεκριμένων όψεων ενός χώρου, επιδιώκεται η κατασκευή κι ανακατασκευή της μνήμης (μνημονικά σοκ). Ο συγγραφέας περιγράφει κι αναλύει διεξοδικά τη λειτουργία αυτού του μηχανισμού, χρησιμοποιώντας τον όρο «παραχάραξη». Τεχνικές παραχάραξης μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο από την εκάστοτε θεσμίζουσα εξουσία όσο κι από πρακτικές αντίστασης απέναντί της. Το όριο μεταξύ μνήμης και λήθης είναι ένα διαφιλονικούμενο πεδίο, διαρκώς μετακινούμενο και μετασχηματιζόμενο, καθώς υπόκειται σε επιτελέσεις παραχάραξης της μορφής, της υφής, των ιχνών του χώρου και άρα της μνημονικής του αναπαράστασης.
Οι σκέψεις-εικόνες είναι μια έτερη μορφή αναπαράστασης του χώρου που πηγάζει από το έργο του Ερνστ Μπλοχ, του Ζίγκφριντ Κρακάουερ και του Βάλτερ Μπένγιαμιν. Πρόκειται για ένα υβριδικό νοηματικό επίπεδο, συναίρεση σκέψεων και εικόνων με μια κριτική και χειραφετητική στόχευση. Για τον Μπένγιαμιν οι σκέψεις–εικόνες, ξεκινώντας από τις κοινότυπες ψηφίδες που συγκροτούν το μωσαϊκό του πραγματικού, λειτουργούν σαν ένας τρόπος μοιράσματος της σκέψης μεταξύ ανθρώπων που βιώνουν κοινές εμπειρίες και με αυτόν τον τρόπο κατασκευάζουν από κοινού τον κόσμο. Στο στοχασμό του Ζίγκφριντ Κρακάουερ, οι εικόνες, φαινομενικά ασήμαντες, ενός φουαγιέ ξενοδοχείου την εποχή της Βαϊμάρης, αποτελούν όψεις μιας αλλοτριωμένης καθημερινότητας.
Η προεικόνιση ενός φανταστικού τόπου καθολικής ευημερίας, χειραφετημένου από το δυναστικό παρόν, αποτέλεσε κλασικό μοτίβο της ουτοπικής σκέψης. Στους νεώτερους χρόνους που απασχολούν το συγγραφέα, εντοπίζει τέτοια στοιχεία στη ρομαντική κριτική της βιομηχανικής νεωτερικότητας, στους ουτοπικούς σοσιαλιστές του 19ου αιώνα, στις πιο ατομοκεντρικές συλλήψεις της ελευθερίας ως ανεμπόδιστης κίνησης στο χώρο, στην αναστοχαστική και κριτική περιδιάβαση του μπενγιαμινικού πλάνητα έως τις μορφές των μεταναστών και προσφύγων στις δυτικές μητροπόλεις του Ζίγκμουντ Μπάουμαν, που επινοούν εκ νέου χρήσεις των δημόσιων χώρων.
Πρόσφατες αναπαραστάσεις του χώρου εστιάζουν στην πολλαπλότητα και την ποικιλομορφία του, στην ασυνέχεια και τη διαφοροποίηση ως πτυχές στη χρήση του χώρου που ευνοούν την επιτέλεση μη ομοιογενών κοινωνικών ταυτοτήτων. Από αυτό το στοιχείο εκβάλλει μια ουσιαστική κατά τον συγγραφέα πτυχή της χειραφετητικής σύλληψης του χώρου: η απουσία μιας κυρίαρχης ταυτότητας, η μη επιβολή και αναπαραγωγή της. Επιβάλλοντας μια κυρίαρχη ταυτότητα, τα κατώφλια και τα περάσματα κλείνουν, ο κοινός χώρος μετατρέπεται στο αντίθετό του: σε περιφραγμένο θύλακα. Οι ενδιάμεσοι ή μεταιχμιακοί χώροι, δηλαδή χώροι συνάντησης με την ετερότητα και όχι ακόμα επικράτησης μιας συλλογικής ταυτότητας, είναι χώροι που τα μέλη μιας κοινότητας πρέπει να διαβούν. Ένας τέτοιος μεταιχμιακός χώρος είναι για το συγγραφέα το πάρκο Ναυαρίνου, καθώς η καθημερινή παραγωγή του χώρου δεν ανήκει σε καμία συλλογικότητα, αρχή ή κοινότητα, δεν περιβάλλεται από καμία υγειονομική ζώνη, στο όριο μεταξύ δύο γειτονιών με τελείως διαφορετικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και ιστορία, χώρος μεταξύ αστικού κήπου και πλατείας.
Ο πλούτος των κοινωνικών κινημάτων και των ιθαγενικών κοινοτικών παραδόσεων στη Νότια Αμερική (bien vivr, η ιθαγενική αρχή για τη δυνατότητα της ευημερίας εντός της κοινότητας) και η σχέση με το κράτος, είναι ερωτήματα που απασχολούν το συγγραφέα στο τελευταίο τμήμα αυτού του κεφαλαίου. Η ενσωμάτωση τμήματος των αρχών ή των στόχων αυτών των κινημάτων, σε διακηρυκτικές αρχές ή σε πολιτικές των κρατών, η ένταση μεταξύ κρατικών μεταρρυθμίσεων και του κόσμου των κοινών που συγκροτείται από τα κάτω, ερωτήματα που συνεχίζουν να τίθενται με επιτακτικό τρόπο. Οι απαντήσεις στις οποίες προσανατολίζεται ο συγγραφέας, είναι η αναγκαιότητα συγκρότησης ενός κόσμου πέρα από τον καπιταλισμό (και άρα και το κράτος του).
Στο τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίο επιχειρείται η σύνοψη της κεντρικής περί χώρου και κοινών προβληματικής:
Οι πρακτικές μοιράσματος του χώρου μετασχηματίζουν τα υποκείμενα που εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία.
Ο χώρος δεν είναι ένα κενό δοχείο, ένα πράγμα προς πώληση ή αξιοποίηση, όπως το αντιλαμβάνεται η κυρίαρχη ιδεολογία και οι αντίστοιχες πρακτικές κεφαλαιακής αξιοποίησης, αντιθέτως είναι ένα συγκροτητικό στοιχείο των κοινωνικών σχέσεων και ταυτόχρονα μορφική προβολή τους.
Ο κοινός χώρος, ως διακριτός από τον ιδιωτικό και το δημόσιο, υπερβαίνει τις δομημένες, νομικοπολιτικές και οικονομικές ταξινομήσεις.
Παρόλο που ο κοινός χώρος επιτελείται μέσα από πρακτικές μοιράσματος σε δοσμένα κοινωνικά, πολιτικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα, δεν ανάγεται σε ένα μέρος. Πρόκειται για έναν χώρο διαρκώς ανοιχτό σε νεοεισερχόμενους, με πορώδη όρια , ενώ η σύλληψη και μορφοποίησή του δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένα γεωγραφικά πλαίσια και συντεταγμένες, αλλά είναι μια σύνθετη διαδικασία κοινωνικών πρακτικών και νοηματικών αναπαραστάσεων και προεικονίσεων.
Ο κοινός χώρος δεν μπορεί να υπαχθεί σε πρακτικές περίφραξης, κλεισίματος, ακόμα κι αν αυτές θεωρηθούν προσωρινά επιβεβλημένες για λόγους προστασίας
Οι τροπικότητες του μοιράσματος προσπαθούν να αμφισβητήσουν τη συγκέντρωση της εξουσίας και τις ιεραρχικές διευθετήσεις, διαμορφώνοντας ή μετασχηματίζοντας το συλλογικό υποκείμενο.
Εν κατακλείδι, η διαμόρφωση του κοινού χώρου είναι μια πολύμορφη χειραφετητική κοινωνικοχωρική διαλεκτική, εντός, εκτός κι εναντίον του καπιταλισμού (μια φράση δάνειο από τον Τζον Χόλογουεϊ σημειώνει ο συγγραφέας), η οποία αναδεικνύεται και γίνεται διαυγής στον αναγνώστη, χάρη στον σημαντικό εννοιολογικό πλούτο του βιβλίου του Σ. Σταυρίδη, τη φαντασία και την αναδίφηση σε ποικίλα ιστορικά, αναστοχαστικά και εμπειρικά δεδομένα.

Παρασκευή 31 Μαΐου 2019

Ποιά είναι τα πραγματικά ποσοστά αποχής στις εκλογές;


 

Είναι πραγματικά ακατανόητο να ανακοινώνει  επίσημα το Υπ. Εσωτερικών ποσοστά αποχής από τις εκλογές του Ιουνίου 38%.
 Το υπολογίζουν με βάση εκλογικούς καταλόγους, οι οποίοι έχουν εγγεγραμμένα 9.951.000 άτομα, μόνο που αυτό δεν έχει καμιά σχέση με την πραγματικότητα.

 Ο πληθυσμός της Ελλάδας από την απογραφή του 2011 (στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ) είναι 10.787.000. Δεν είναι δυνατόν λοιπόν αυτοί που δεν έχουν δικαίωμα ψήφου να είναι μόνο 836.000 (10.787.000 – 9.951.000), παιδιά δεν έχει αυτή η χώρα?

 Τι ισχύει λοιπόν πραγματικά?
 Οι ηλικίας 0-14 ετών υπολογίζονται 1.667.000, οι ηλικίας 15-18 ετών περίπου 450.000, οι αλλοδαποί που δεν έχουν δικαίωμα ψήφου αλλά απογράφονται περίπου 400.000, έτσι έχουμε ένα σύνολο αυτών που δεν έχουν δικαίωμα ψήφου αν προσθέσουμε τα τρία αυτά νούμερα, 2.517.000 άτομα. Αφαιρώντας αυτό το νούμερο από τον συνολικό πληθυσμό μας δίνει 8.271.000, αυτό δηλ. θα έπρεπε να είναι το νούμερο των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους.
 Κάνοντας τώρα τους υπολογισμούς το ποσοστό αποχής είναι 23,3%.
 Και πρέπει να σκεφτούμε ότι αυτά τα στοιχεία προκύπτουν με βάση το μέγιστο εν δυνάμει αριθμό αυτών που μπορούν να ψηφίσουν (8.271.000).

 Για να βρούμε όμως το πραγματικό ποσοστό αποχής, πρέπει να υπολογίσουμε  τον αριθμό αυτών που δεν έκαναν συνειδητά αποχή, απλά δεν γινόταν να ψηφίσουν, και εδώ πρέπει να συμπεριλάβουμε τους  μόνιμους κάτοικους του εξωτερικού, αυτούς που μετανάστευσαν τελευταία, τους  σπουδαστές του εξωτερικού, τους ναυτικούς τους  ηλικιωμένους που δεν βγαίνουν απ’ το σπίτι λόγω προβλημάτων υγείας, τους αποθανόντες σε άλλο Δήμο από αυτόν που είναι γραμμένοι.
 Φυσικά αυτόν τον αριθμό δεν γίνεται να τον υπολογίσουμε με ακρίβεια, απλά  άνθρωποι που ασχολούνται με τις δημοσκοπήσεις, χρησιμοποιώντας τα δικά τους εργαλεία έρευνας και υπολογισμού, δίνουν ένα ποσοστό πραγματικής αποχής γύρω στο 10%.

 Εν κατακλείδι δεν ξέρουμε αν όλη αυτή η ιστορία με τα ποσοστά αποχής, είναι συνέπεια της γνωστής ανοργανωσιάς και προχειρότητας που χαρακτηρίζει το Ελληνικό κράτος ή οφείλεται σε άλλους λόγους, ο καθένας τελικά μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του.

Υ.Γ. το μονό σίγουρο από τα στοιχεία του ΥΠΕΣ είναι ότι  στις εκλογές του Ιουνίου σε σχέση με αυτές του Μαΐου ψήφισαν 260.000 λιγότεροι. (α ρε θάλασσα…)

 του Τσιβίδη Πέτρου

Τετάρτη 20 Μαρτίου 2019

Το σχέδιο του Δήμου Θεσσαλονίκης για την ανάπλαση του Παραλιακού Μετώπου

https://parallaximag.gr/thessaloniki/to-schedio-tou-dimou-thessalonikis-gia-tin-anaplasi-tou-paraliakou-metopou



Το πρόγραμμα-πλαίσιο για την ανάπλαση του παραλιακού μετώπου που σχεδίασε ο Δήμος Θεσσαλονίκης με την υποστήριξη του Ομίλου Παγκόσμιας Τράπεζας και της Deloitte παρουσιάστηκε σήμερα, Τρίτη 19 Μαρτίου 2019, σε ειδική ενημερωτική εκδήλωση στο Δημαρχείο. Με στόχο τη μεταμόρφωση του παραλιακού μετώπου, έκτασης περίπου 8,5 χλμ., ο Όμιλος Παγκόσμιας Τράπεζας ανέθεσε στην Deloitte Ελλάδας σε συνεργασία με την ομάδα υποδομών και επενδυτικών έργων (Infrastructure & Capital Projects) της Deloitte στην Ουάσινγκτον, να υποστηρίξει την κατάρτιση ενός πλαισίου χωρικής και οικονομικής ανάπτυξης για την υλοποίηση του οράματος της πόλης για το παραλιακό μέτωπο. Βασική επιδίωξη είναι ο επαναπροσδιορισμός της σχέσης της πόλης με τη θάλασσα και το παραλιακό της μέτωπο, σύμφωνα και με τους βασικούς στόχους για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, όπως περιγράφονται στη Στρατηγική για την Αστική Ανθεκτικότητα «Θεσσαλονίκη 2030». Ο Δήμαρχος, Γιάννης Μπουτάρης ανέφερε ότι με το συγκεκριμένο πρόγραμμα – πλαίσιο στόχος είναι η ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου μέσα και από δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις και απώτερος σκοπός, η οικονομική ανάπτυξη της πόλης. «Πρόκειται για ένα σπουδαίο και χρήσιμο εργαλείο που θα παραδώσουμε τόσο στην επόμενη δημοτική Αρχή, όσο και στην επόμενη περιφερειακή Αρχή για να το αξιοποιήσει για το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο για το παραλιακό μέτωπο του Θερμαϊκού κόλπου που συντάσσει» επισήμανε και συνέχισε: «το πρόγραμμα – πλαίσιο ενσωματώνει τους διαχρονικούς σχεδιασμούς και τις στοχεύσεις του Δήμου Θεσσαλονίκης για την ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου εντός των διοικητικών ορίων του, λαμβάνοντας όμως υπόψη και τις επενδυτικές δυνατότητες που θα εξασφαλίσουν αναπτυξιακές προοπτικές. Αυτό το επενδυτικό σχέδιο είναι επίσης ιδιαίτερο, γιατί υποστηρίχθηκε από έναν διεθνή οργανισμό με πείρα και τεχνογνωσία, την Παγκόσμια Τράπεζα, στη βάση των συμμετοχικών και συναινετικών διαδικασιών που προηγήθηκαν, όπως προβλέπει το πρόγραμμα για τις 100 Ανθεκτικές Πόλεις του Ιδρύματος Ροκφέλερ στο οποίο συμμετέχει ο Δήμος Θεσσαλονίκης από το 2015, και συντάχθηκε από την Deloitte, τη μεγαλύτερη παγκοσμίως εταιρεία συμβουλευτικών υπηρεσιών. Άρα αποτελεί μια στέρεη βάση για τα επόμενα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι διάφοροι εμπλεκόμενοι – και ο Δήμος Θεσσαλονίκης», σημείωσε ο Γιάννης Μπουτάρης, προσθέτοντας ότι η Παγκόσμια Τράπεζα καλύπτει εξ ολοκλήρου το κόστος της μελέτης που ανέλαβε η Deloitte. «Η ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου αποτελεί επιπλέον και έναν από τους τέσσερις πυλώνες του Στρατηγικού Σχεδίου «Θεσσαλονίκη 2030», καθώς, όπως έχω πει πολλές φορές, η Θεσσαλονίκη πρέπει επιτέλους να στραφεί προς την θάλασσα, και αυτό ακριβώς προσπαθούμε να κάνουμε με όλες αυτές τις συντονισμένες κινήσεις» κατέληξε ο Δήμαρχος. Στον χαιρετισμό που απέστειλε ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Περιβάλλοντος και Καθαριότητας, Θανάσης Παππάς τόνισε ότι η στρατηγική του Δήμου, έχει οραματικό στόχο τη «Θεσσαλονίκη 2030», διαμορφώνεται όμως ψηφίδα-ψηφίδα με προτάσεις και δράσεις, ενώ πρόσθεσε: «Η διεύρυνση του δημόσιου χώρου, με αναπλάσεις πολεοδομικού χαρακτήρα, η πρόσδεση των πολεοδομικών αναπλάσεων με δημόσιες αλλά και ιδιωτικές επενδύσεις συνιστούν το μείγμα που θα καταστήσει τη Θεσσαλονίκη οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής». Στο χαιρετισμό του αναφέρθηκε επίσης στις προτεραιότητες για την ανάκτηση του δημόσιου χώρου, όπου θα συνυπάρχουν δημόσιες και ιδιωτικές δραστηριότητες: την απόδοση δημοσίων χώρων από την ΕΤΑΔ (Εταιρία Ακινήτων Δημοσίου) στον Δήμο, τη δημιουργία αναπτυξιακού πλάνου για την ευρύτερη περιοχή Ποσειδωνίου – Μεγάρου Μουσικής, τη δημιουργία σύγχρονων ναυταθλητικών εγκαταστάσεων για τους Ναυταθλητικούς Ομίλους, τη λειτουργία θαλάσσιας αστικής συγκοινωνίας, την αναβάθμιση των καθέτων οδών στη Λ. Νίκης και τη λειτουργική ενοποίηση της παλιάς παραλίας (δημιουργία ενός ντεκ, μιας αναστρέψιμης εξέδρας λίγων μέτρων, στην παλιά παραλία). Ο Αντιδήμαρχος Αστικής Ανθεκτικότητας και Αναπτυξιακών Προγραμμάτων, Γιώργος Δημαρέλος επισήμανε: «Το στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης του παραλιακού μετώπου του Δήμου Θεσσαλονίκης αποτελεί έναν οδηγό για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να κινηθεί η Δημοτική Αρχή στο μέλλον για να αξιοποιηθεί αυτό το πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο της πόλης. Αποτελεί δε και τη συνεισφορά του Δήμου, όσον αφορά στις δικές του επιθυμίες και απόψεις, για την ευρύτερη ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου, του οποίου την ευθύνη έχει η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σε μητροπολιτικό επίπεδο. Η συνεισφορά αυτή είναι ευθυγραμμισμένη με την τρέχουσα πραγματικότητα των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι, δηλαδή, μία ρεαλιστική προσέγγιση των δυνατοτήτων που υπάρχουν και δεν είναι ένα ακόμα οραματικό σχέδιο, το οποίο θα μείνει στα συρτάρια».

Read more at: https://parallaximag.gr/thessaloniki/to-schedio-tou-dimou-thessalonikis-gia-tin-anaplasi-tou-paraliakou-metopou
Το πρόγραμμα-πλαίσιο για την ανάπλαση του παραλιακού μετώπου που σχεδίασε ο Δήμος Θεσσαλονίκης με την υποστήριξη του Ομίλου Παγκόσμιας Τράπεζας και της Deloitte παρουσιάστηκε σήμερα, Τρίτη 19 Μαρτίου 2019, σε ειδική ενημερωτική εκδήλωση στο Δημαρχείο. Με στόχο τη μεταμόρφωση του παραλιακού μετώπου, έκτασης περίπου 8,5 χλμ., ο Όμιλος Παγκόσμιας Τράπεζας ανέθεσε στην Deloitte Ελλάδας σε συνεργασία με την ομάδα υποδομών και επενδυτικών έργων (Infrastructure & Capital Projects) της Deloitte στην Ουάσινγκτον, να υποστηρίξει την κατάρτιση ενός πλαισίου χωρικής και οικονομικής ανάπτυξης για την υλοποίηση του οράματος της πόλης για το παραλιακό μέτωπο. Βασική επιδίωξη είναι ο επαναπροσδιορισμός της σχέσης της πόλης με τη θάλασσα και το παραλιακό της μέτωπο, σύμφωνα και με τους βασικούς στόχους για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, όπως περιγράφονται στη Στρατηγική για την Αστική Ανθεκτικότητα «Θεσσαλονίκη 2030». Ο Δήμαρχος, Γιάννης Μπουτάρης ανέφερε ότι με το συγκεκριμένο πρόγραμμα – πλαίσιο στόχος είναι η ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου μέσα και από δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις και απώτερος σκοπός, η οικονομική ανάπτυξη της πόλης. «Πρόκειται για ένα σπουδαίο και χρήσιμο εργαλείο που θα παραδώσουμε τόσο στην επόμενη δημοτική Αρχή, όσο και στην επόμενη περιφερειακή Αρχή για να το αξιοποιήσει για το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο για το παραλιακό μέτωπο του Θερμαϊκού κόλπου που συντάσσει» επισήμανε και συνέχισε: «το πρόγραμμα – πλαίσιο ενσωματώνει τους διαχρονικούς σχεδιασμούς και τις στοχεύσεις του Δήμου Θεσσαλονίκης για την ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου εντός των διοικητικών ορίων του, λαμβάνοντας όμως υπόψη και τις επενδυτικές δυνατότητες που θα εξασφαλίσουν αναπτυξιακές προοπτικές. Αυτό το επενδυτικό σχέδιο είναι επίσης ιδιαίτερο, γιατί υποστηρίχθηκε από έναν διεθνή οργανισμό με πείρα και τεχνογνωσία, την Παγκόσμια Τράπεζα, στη βάση των συμμετοχικών και συναινετικών διαδικασιών που προηγήθηκαν, όπως προβλέπει το πρόγραμμα για τις 100 Ανθεκτικές Πόλεις του Ιδρύματος Ροκφέλερ στο οποίο συμμετέχει ο Δήμος Θεσσαλονίκης από το 2015, και συντάχθηκε από την Deloitte, τη μεγαλύτερη παγκοσμίως εταιρεία συμβουλευτικών υπηρεσιών. Άρα αποτελεί μια στέρεη βάση για τα επόμενα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι διάφοροι εμπλεκόμενοι – και ο Δήμος Θεσσαλονίκης», σημείωσε ο Γιάννης Μπουτάρης, προσθέτοντας ότι η Παγκόσμια Τράπεζα καλύπτει εξ ολοκλήρου το κόστος της μελέτης που ανέλαβε η Deloitte. «Η ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου αποτελεί επιπλέον και έναν από τους τέσσερις πυλώνες του Στρατηγικού Σχεδίου «Θεσσαλονίκη 2030», καθώς, όπως έχω πει πολλές φορές, η Θεσσαλονίκη πρέπει επιτέλους να στραφεί προς την θάλασσα, και αυτό ακριβώς προσπαθούμε να κάνουμε με όλες αυτές τις συντονισμένες κινήσεις» κατέληξε ο Δήμαρχος. Στον χαιρετισμό που απέστειλε ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Περιβάλλοντος και Καθαριότητας, Θανάσης Παππάς τόνισε ότι η στρατηγική του Δήμου, έχει οραματικό στόχο τη «Θεσσαλονίκη 2030», διαμορφώνεται όμως ψηφίδα-ψηφίδα με προτάσεις και δράσεις, ενώ πρόσθεσε: «Η διεύρυνση του δημόσιου χώρου, με αναπλάσεις πολεοδομικού χαρακτήρα, η πρόσδεση των πολεοδομικών αναπλάσεων με δημόσιες αλλά και ιδιωτικές επενδύσεις συνιστούν το μείγμα που θα καταστήσει τη Θεσσαλονίκη οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής». Στο χαιρετισμό του αναφέρθηκε επίσης στις προτεραιότητες για την ανάκτηση του δημόσιου χώρου, όπου θα συνυπάρχουν δημόσιες και ιδιωτικές δραστηριότητες: την απόδοση δημοσίων χώρων από την ΕΤΑΔ (Εταιρία Ακινήτων Δημοσίου) στον Δήμο, τη δημιουργία αναπτυξιακού πλάνου για την ευρύτερη περιοχή Ποσειδωνίου – Μεγάρου Μουσικής, τη δημιουργία σύγχρονων ναυταθλητικών εγκαταστάσεων για τους Ναυταθλητικούς Ομίλους, τη λειτουργία θαλάσσιας αστικής συγκοινωνίας, την αναβάθμιση των καθέτων οδών στη Λ. Νίκης και τη λειτουργική ενοποίηση της παλιάς παραλίας (δημιουργία ενός ντεκ, μιας αναστρέψιμης εξέδρας λίγων μέτρων, στην παλιά παραλία). Ο Αντιδήμαρχος Αστικής Ανθεκτικότητας και Αναπτυξιακών Προγραμμάτων, Γιώργος Δημαρέλος επισήμανε: «Το στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης του παραλιακού μετώπου του Δήμου Θεσσαλονίκης αποτελεί έναν οδηγό για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να κινηθεί η Δημοτική Αρχή στο μέλλον για να αξιοποιηθεί αυτό το πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο της πόλης. Αποτελεί δε και τη συνεισφορά του Δήμου, όσον αφορά στις δικές του επιθυμίες και απόψεις, για την ευρύτερη ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου, του οποίου την ευθύνη έχει η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σε μητροπολιτικό επίπεδο. Η συνεισφορά αυτή είναι ευθυγραμμισμένη με την τρέχουσα πραγματικότητα των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι, δηλαδή, μία ρεαλιστική προσέγγιση των δυνατοτήτων που υπάρχουν και δεν είναι ένα ακόμα οραματικό σχέδιο, το οποίο θα μείνει στα συρτάρια».

Read more at: https://parallaximag.gr/thessaloniki/to-schedio-tou-dimou-thessalonikis-gia-tin-anaplasi-tou-paraliakou-metopou

Τετάρτη 6 Μαρτίου 2019

Η ανάπλαση της ΔΕΘ, οι αντιδράσεις, τα σχέδια

 https://parallaximag.gr/thessaloniki/anaplasi-tis-deth-oi-antidraseis-ta-schedia-kai-osa-prepei-na-kserete


Η αποψη του τμήματος Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ
https://cityportal.gr/to-tmhma-arxitektonwn-mhxanikwn-toy-apth-gia-to-eidiko-xwriko-sxedio-gia-th-deth,155810,1302,54,0?fbclid=IwAR296tDNXIgfa_J37JjcWTpJnpfRZDVLl7gU3PrFFJvMvQJCGKM0aRVeOYQ#.XIkbNI6QTLN.facebook


sxolia
 P N. Οι αλήθειες είναι δύο. 1. Δεν πρόκειται να γίνει Μητροπολιτικό Πάρκο, ούτε καν πάρκο. Αυτό αποδεικνύεται από την ανάγνωση των σχεδίων. 2. Καταστρέφεται η μνήμη του τόπου, η μνήμη της ΔΕΘ, ενώ αυτή θα μπορούσε να γίνει το πλεονέκτημα της ανάπλασης. Ελπίζω σιγά σιγά να αντιληφθούμε τι πάνε να κάνουν και να αναθεωρήσουν τα σχέδια τους. Πολύτιμη σε αυτή τη συζήτηση θα ήταν η συμμετοχή του Υπουργείου Πολιτισμού και των Φορέων Αρχιτεκτονικής αν υπάρχουν. Θυμάστε πριν από μερικούς μήνες τα κροκοδείλια δάκρυα που έτρεξαν για την κατοικία που κατεδαφίστηκε στα Τροχιοδρομικά;


Prodromos Nikiforidis Η δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου είναι ανακοίνωση και συνεντεύξεις της ΔΕΘ. Όσο για τα κτίρια των οποίων ζητείται η διατήρηση καλύπτουν ένα ελάχιστο τμήμα της επιφάνειας και μάλιστα ένα από αυτά, το μικρότερο κατεδαφίζεται χωρίς λόγο. Δεν προβλέπεται καμία ανέγερση στο συγκεκριμένο σημείο. Οποιοσδήποτε αρχιτέκτονας θα σας διαβεβαιώσει για την αρχιτεκτονική αξία αυτών των κτιρίων. Μάλλον δεν υπήρχε αρχιτέκτων στην ομάδα μελέτης.

Prodromos Nikiforidis Επιμένω ότι η ΔΕΘ συνεχώς αναφέρει ότι θα κάνει Μητροπολιτικό Πάρκο. Μητροπολιτικό Πάρκο χωρίς πράσινο δεν γίνεται. Αυτό αναφέρω. Το τι θα ήθελα εγώ είναι άλλο θέμα. Το είπα κάποτε και τελείωσε. Τώρα μιλάμε για κάτι πολύ συγκεκριμένο, αυτό που θα βγει στην διαβούλευση, όλοι πρέπει να γνωρίζουμε την αλήθεια για να μην βρεθούμε προ τετελεσμένων γεγονότων.


Νίκος Σπ Φιλίππου Σωστές οι αρχιτεκτονικές παρατηρήσεις! Όμως νομίζουμε ότι το κύριο πρόβλημα είναι αλλού. 1) μειώνεται το εκθεσιακό έργο, 2) δεν γίνονται νέα κτίρια από τον υποτιθέμενο χρόνο μετεγκατάστασης το 2010 στο 2026 και βάλε, ήτοι 15-20 χρόνια πίσω , 3) στο ενδιάμεσο θα μείνουμε με τα ίδια χάλια κτίρια, θα μειώνεται το εκθεσιακό έργο, θα κόβουμε εισιτήρια με Πάολες και την ίδια στιγμή θα γεμίζουν τα αντίστοιχα της Αθήνας , 4) τα νέα κτίρια και νέο εκθεσιακό θα πρέπει να γίνουν στα όρια της πόλης δυτικά Λαχανόκηπους, με εμπλησμό να καθαρίσει ο βούρκος δυτικά, φορέας να είναι ιδιώτης με σύμβαση παραχώρησης, υπάρχουν προμελέτες. Στην Αθήνα την χρονιά 2011 του grexit έγινε σε 9 μήνες από ιδιώτη και σφίζει από δουλειά.
5) διαφορετικά χάνεται και φθίνει το εκθεσιακό έργο για 20ετία περίπου, πάει στη Αθήνα και εδώ η Θεσσαλονίκη θα μείνει με ατζέντες μακέτες και καθρεφτάκια! Που ακούστηκε νέο εκθεσιακό στο κέντρο. Το κέντρο γίνεται πάρκο!
Και οι αρχιτέκτονες που θα βρούν δουλειά σε μισά, αντί για ολόκληρα έργα.
Θα ρωτήσετε γιατί φαγώνονται για την μετά χρόνια ανάπλαση .... η διαφορά είναι ότι πασχίζουν για τις κρατικοδίαιτες λογικές , αντί για νέα και ιδιωτικά εκθεσιακά σε χρόνο άμεσο. Αφήστε που το είχαν υποστηρίξει 3-4 ΠΘ και σχεδόν όλοι οι δήμαρχοι!
Καλές και οι μακέτες!!!!

Νίκος Σπ Φιλίππου Να μην πούμε για το business center στους Λαχανόκηπους που μελέτησαν οι καθ Λαγόπουλος Σταθακόπουλος Δημητριάδης Βαρσακέλλης και υποστήριζαν μανιωδώς και σωστά όλοι. Θα ανάπνεεε η πόλη, θα γινόταν και άλλα 5-6 ξενοδοχεία δυτικά. Έτσι είναι στη Στοκχόλμη , Hong Kong και Βαρκελώνη, σχεδόν παντού!
Σήμερα είναι βούρκος, η πόλη συρρικνώνεται λιμάνι Μέγαρο με το ζόρι, ακόμη προβλέπουν και μείωση πληθυσμού κατά 200 χιλ στο ΓΠΣ.
Και το πιό ενδιαφέρον είναι ότι δεν μιλάνε κανείς! Χιλιάδες υποψήφιοι με ατζέντα τις πίτες, τις ατάκες, τις δημόσιες σχέσεις, τις προθέσεις καθαριότητας και πρασίνου. Και όμως όσες καλές προθέσεις και να υπάρχουν, με συρρίκνωση και χωρίς ανάπτυξη δεν υπάρχουν οι πόροι ούτε καθαριότητα, ούτε συγκοινωνίες να έχουμε. Τόσα χρόνια όλοι τα βλέπουν και τα ζούνε!